Ủ chua thức ăn thô xanh, giúp dự trữ nguồn thức ăn ổn định trong mùa mưa cho gia súc

(Ngày đăng: 20/12/2018 08:34:43, bởi: hoangoanh)

Trong những năm gần đây, tình hình thời tiết, khí hậu luôn có những biến đổi thất thường, gây thiệt hại không nhỏ về sản xuất nông nghiệp nói chung và tình hình chăn nuôi gia súc, gia cầm của bà con nông dân nói riêng.


Nhằm giúp bà con nông dân chủ động trong việc dự trữ nguồn thức ăn cho vật nuôi, một trong những phương pháp mang lại hiệu quả hiện nay là ủ chua thức ăn thô xanh đối với chăn nuôi gia súc.
Phương pháp ủ chua, dự trữ thức ăn thô xanh cho gia súc vừa đơn giản, vừa dễ thực hiện với những nguyên liệu sẵn có, dễ tìm; vừa tận dụng được nguồn phế phụ phẩm trong nông nghiệp.
*Về nguyên liệu: Bà con nông dân có thể dùng thức ăn xanh như: Rơm tươi, thân lá cây bắp sau thu hoạch, cỏ tươi với liều lượng khoảng 100 kg; cám gạo, bột bắp hoặc bột sắn từ 3-5 kg (nếu không có rỉ mật đường thì tăng từ 6-10 kg); rỉ mật đường từ 4-6 kg (nếu có); muối ăn khoảng 0,5 kg.



* Cách làm như sau:
- Có thể ủ chua bằng túi nilon hoặc ủ bằng hố, nếu ủ bằng hố thì tiến hành đào hố đất ở nơi cao ráo, thoát nước tốt hoặc có thể xây bằng gạch nửa nổi nửa chìm. Hố có thể hình tròn hay hình chữ nhật đều được; hố hình chữ nhật cần có chiều rộng 1,2m; chiều dài 1,6m; chiều sâu khoảng 1m; với kích thước hố như vậy, lượng thức ăn ủ từ 1 đến 1,2 tấn cỏ xanh. Đối với hố tròn, cần có đường kính 1,1m; chiều sâu 0,8m; với kích thước như vậy, có thể ủ được từ 300 - 400 kg nguyên liệu cỏ xanh.
* Phương pháp ủ chua:
Bước 1: Cắt khúc nguyên liệu từ 3 – 5cm để nguyên liệu ủ có chất lượng cao, làm dập nguyên liệu trước khi ủ.



Bước 2:
- Ủ bằng hố: Cho rơm tươi, thân lá cây bắp, cỏ tươi… đã được làm dập, cắt khúc vào hố ủ, đầm nén thật chặt (chú ý đầm nén kỹ ở xung quanh và các góc) rồi cho các nguyên liệu bổ sung vào theo tỷ lệ; từng lượt một, hết lớp này đến lớp khác cho đến khi đầy hố và cao hơn thành hố khoảng 30cm, đầm nén lần cuối rồi phủ một lớp nilon hoặc một lớp rơm mỏng, sau đó cho phủ một lớp đất lên trên thành hình mai rùa dày 20 – 30 cm.
Lưu ý: Hố ủ phải dễ thoát nước, tránh để nước mưa thấm vào; nếu hố ủ được xây bằng gạch hoặc tận dụng chuồng chăn nuôi bỏ trống, thì phải lót nilon ở đáy và xung quanh thành hố, để đảm bảo hố ủ kín, không bị không khí luồn vào. Khi ủ, phải đầm nén nguyên liệu thật chặt, đặc biệt là các góc và xung quanh; sau đó phủ một lớp nilon rồi phủ một lớp đất dày khoảng 20-30cm lên mặt hố, hoặc có thể dùng bao tải đã được cho đất vào rồi xếp kín lên mặt hố ủ.
 
- Ủ bằng túi nilon: Cho nguyên liệu thô, xanh đã chuẩn bị xong cho vào trong túi ủ, đầm nén thật chặt rồi cho các nguyên liệu bổ sung vào theo từng lớp một như cách ủ bằng hố (tránh làm rách túi nilon vì nếu túi bị rách, quá trình lên men Lactic sẽ bị trở ngại, việc ủ chua sẽ không thành công). Sau đó, đẩy hết không khí bên trong ra, buộc chặt miệng túi lại và để nơi râm mát.



Thời gian ủ: Vào mùa hè ủ từ 7-10 ngày, mùa đông từ 15-20 ngày.
* Một số lưu ý khi ủ chua thức ăn cho gia súc:
- Nguyên liệu nên phơi tái là tốt nhất (vừa diệt được côn trùng, ấu trùng vừa tránh được hiện tương nấm mốc, giúp thức ăn ủ chua được đảm bảo chất lượng). Khi dùng cỏ tươi để ủ thì nên để quá lứa một chút mới thu cắt, vì lúc đó hàm lượng nước trong cỏ còn ít, hiệu quả hơn cho việc phơi tái.
- Cần đầm, nén thật chặt để thức ăn ủ chua được đảm bảo chất lượng.
- Buộc kín túi hoặc đậy kín hố ủ để tránh không khí nhiễm vào, không tạo được sự lên men cho thức ăn.
- Khi lấy thức ăn đã ủ chua cho gia súc ăn, cần lấy từng ít một, lấy xong phải đậy kín túi ủ, hố ủ ngay, tránh làm hư thức ăn.
- Thức ăn ủ chua khi mới cho ăn, có thể vật nuôi chưa quen với mùi. Vì vậy, có thể tập cho ăn dần dần, từng ít một sau đó tăng dần;  hoặc có thể trộn với một số thức ăn khác mà vật nuôi đã ăn quen, sau đó mới cho ăn hoàn toàn bằng thức ăn bằng phương pháp ủ chua.
- Nếu thức ăn ủ chua có màu xanh đen, nhũn nát, bay mùi khó chịu thì không nên cho gia súc ăn vì thức ăn đã hỏng, không đảm bảo chất lượng, dễ ảnh hưởng đến bệnh đường ruột, hệ tiêu hóa của vật nuôi./.

 
Ngọc Thúy
Khuyến nông Phú Yên