Hoạt động sản xuất nông nghiệp đối mặt với nhiều khó khăn

(Ngày đăng: 10/04/2020 17:24:15, bởi: hoangoanh)

Những tháng đầu năm 2020, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch tả lợn Châu Phi; hạn hán xâm nhập mặn tại vùng đồng bằng sông Cửu Long; dịch cúm gia cầm và dịch covid-19 diễn biến phức tạp tác động tiêu cực tới hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu sản phẩm nông sản,...

Trong những tháng đầu năm 2020, hoạt động sản xuất nông nghiệp trong nước gặp rất nhiều khó khăn do ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố thiên tai, hạn, mặn diễn ra gay gắt tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL); dịch tả lợn châu Phi chưa chấm dứt trong khi dịch cúm gia cầm có nguy cơ bùng phát và đặc biệt là dịch Covid-19 diễn biến phức tạp tác động tiêu cực tới hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu sản phẩm nông sản. Trong đó, mùa khô năm 2019 - 2020, xâm nhập mặn ở ĐBSCL xuất hiện sớm hơn so với mùa khô năm 2015-2016 (năm kỷ lục) với mức độ gay gắt hơn. Từ đầu mùa khô đến nay, các đợt xâm nhập mặn liên tục xảy ra với mức cao. Dự báo, xâm nhập mặn sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian còn lại của mùa khô, tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và dân sinh. Cùng một lúc xảy ra nhiều dịch bệnh đang khiến cho ngành nông nghiệp phải đối mặt với những “khó khăn kép” trong việc thực hiện các mục tiêu trong năm 2020.

Tại ĐBSCL, toàn khu vực đã chứng kiến đợt xâm nhập mặn mạnh nhất trong lịch sử. Tính đến ngày 20/3/2020 có 33,8 nghìn ha lúa đông xuân bị nhiễm mặn, trong đó diện tích mất trắng là 20,2 nghìn ha, chiếm 1,3% diện tích gieo trồng. Trong đó, 5 tỉnh: Cà Mau, Bến Tre, Kiên Giang, Tiền Giang và Long An đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp… Xác định được tình trạng hạn, mặn có thể xảy ra trong năm nay nên ngay từ tháng 9/2019, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phối hợp cùng các địa phương triển khai nhiều biện pháp, cơ cấu lại cây trồng nhằm giảm bớt thiệt hại do xâm nhập mặn gây ra. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại những vùng hạn, mặn khiến diện tích lúa bị thiệt hại chỉ ở mức khoảng 39.000 ha, bằng 9,6% so với thiệt hại năm 2016. Tuy nhiên, trong thời gian tới, dự báo xâm nhập mặn vẫn tiếp tục đe dọa sinh trưởng, năng suất của 332.000 ha lúa, 136.000 ha cây ăn quả, 158.900 hộ dân có nguy cơ cao bị thiếu nước sinh hoạt…

Trong khi đó, đối với lĩnh vực chăn nuôi, dịch tả lợn châu Phi bùng phát trong thời gian qua khiến cả nước phải tiêu hủy khoảng 6 triệu con lợn, tương đương tổng trọng lượng trên 342.000 tấn. Để đảm bảo đàn lợn cũng như nguồn cung thịt, bên cạnh việc tích cực chống dịch, ngành nông nghiệp đã đôn đốc các địa phương phát triển gia súc khác, gia cầm và thủy sản; tái đàn lợn bảo đảm an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh. Tuy nhiên, khi tận dụng chuồng trại để chăn nuôi gia cầm, các hộ đã phát triển khá mạnh với tổng đàn 467 triệu con, trong khi dịch cúm gia cầm đang xuất hiện tại 10 tỉnh, thành phố đã gây lo ngại dịch bệnh bùng phát. Điều này đặt ra đối với sản xuất nông nghiệp là tái cơ cấu nhanh, thiếu kiểm soát và cân nhắc thị trường sẽ gây nguy cơ rủi ro cao hơn. Đây cũng là vấn đề đối với ngành trồng trọt khi dịch Covid-19 xảy ra, thị trường Trung Quốc ngưng trệ khiến giảm mạnh tiêu thụ nhiều nông sản có thời vụ cao, ít được đưa vào chế biến như dưa hấu hay thanh long.

Đối với lĩnh vực thủy sản, hoạt động nuôi cá tra gặp khó khăn và chưa có dấu hiệu phục hồi, giá cá tra hiện ở mức thấp nhất trong 10 năm qua, và người nuôi lo ngại nên không mạnh dạn thả nuôi.

Những thách thức trên đòi hỏi ngành nông nghiệp phải chuyển đổi sản xuất, cơ cấu lại một cách toàn diện, để vừa khai thác lợi thế, vừa phát triển ổn định gắn với thị trường, chuỗi giá trị.

Trong khi đó, toàn ngành cũng đang chịu sự tác động trực diện trong bối cảnh đại dịch Covid-19 ngày càng nghiêm trọng, chưa dự báo được thời điểm kết thúc, tác động tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu và tiêu thụ nông sản. Chịu ảnh hưởng nặng nề do dịch bệnh đến thời điểm này bao gồm cả các doanh nghiệp xuất khẩu các loại nông sản và các sản phẩm liên quan đến nông sản, và người sản xuất chịu ảnh hưởng do thiếu thị trường tiêu thụ, giá các loại nông sản giảm sâu.
Trước những khó khăn trên, nhất là sự ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19, các cơ quan chức năng đã có nhiều giải pháp quyết liệt nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất, bảo đảm cung cầu. Các bộ, ngành tích cực chuẩn bị các kịch bản để sẵn sàng tăng tốc sản xuất khi dịch bệnh được kiểm soát; tập trung thúc đẩy sản xuất, khắc phục khó khăn, cung ứng thực phẩm trong mọi hoản cảnh; tập trung các biện pháp khống chế dịch bệnh không để phát sinh, không để thực phẩm tăng giá và đặc biệt, không để tình trạng trục lợi xảy ra và chuẩn bị điều kiện tốt nhất để thúc đẩy sản xuất, tìm thị trường mới cho các mặt hàng xuất khẩu sau khi dịch bệnh được kiểm soát.

Ngoài ra, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định về gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất cho đối tượng chịu ảnh hưởng bởi dịch. Các đối tượng thuộc diện bị ảnh hưởng bởi dịch sẽ được gia hạn 5 tháng tiền thuế giá trị gia tăng (VAT), thuế thu nhập cá nhân, tiền thuê đất. Trong khi đó, Bộ Công Thương đã quyết định cắt giảm hàng loạt thủ tục hành chính, triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trước tình hình hiện nay. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cùng với quyết định giảm tất cả các mức lãi suất điều hành nhằm tạo thêm nguồn lực tài chính cho các ngân hàng thương mại, nhất là ngân hàng lớn để khoanh nợ, giãn nợ, cho vay mới để hỗ trợ doanh nghiệp, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng đang thực hiện một số biện pháp như yêu cầu các ngân hàng thương mại miễn, giảm, trì hoãn và cơ cấu lại lãi suất cho các ngành bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.
 

Nguồn tin: nguồn Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại tổng hợp - Bộ Công thương