Tái sử dụng chất thải, phế phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp

(Ngày đăng: 07/10/2020 16:03:09, bởi: hoangoanh)

Khi sử dụng phân bón hữu cơ đã được xử lý, ủ (từ chất thải, phụ phẩm khí sinh học, phụ phẩm nông nghiệp) bón cho cây trồng mang lại rất nhiều tác dụng tích cực như cung cấp và lưu giữ chất dinh dưỡng cho đất; cải thiện độ phì nhiêu đất trồng trọt; nâng cao hiệu quả sử dụng và tiết kiệm phân bón vô cơ; giảm sự phát sinh và gây hại của sâu, cỏ dại, mầm bệnh; nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm; giảm ô nhiễm môi trường; giảm chi phí đầu vào và tăng thu nhập.

 
(tiếp theo kỳ trước)

Các phương pháp ủ đơn giản, ít tốn kém, dễ thực hiện, dễ ứng dụng theo điều kiện sẵn có, mục đích sử dụng của từng nông hộ sản xuất nông nghiệp, có thể áp dụng các phương pháp ủ dưới đây.

3. Ủ nóng trước, nguội sau (ủ hỗn hợp):
* Nên áp dụng phương pháp ủ này khi:
- Không có đòi hỏi quá cấp bách về thời vụ
- Nguyên liệu độn vào phân chuồng hoặc ủ với phụ phẩm khí sinh học là hỗn hợp rơm rạ, cỏ, thân lá lạc, dây khoai lang v.v…

Nguyên liệu ủ phân

 
Ưu điểm Hạn chế
- Hạn chế lượng đạm bị mất đi so với phương pháp ủ nóng nên đảm bảo tốt hơn chất lượng của phân ủ.
- Phần lớn trứng giun, sán, hạt cỏ dại, mầm mống sâu bệnh bị tiêu diệt hết, nguy cơ lây lan ra ruộng và môi trường bên ngoài giảm đáng kể.
Đòi hỏi nhiều công lao động hơn phương pháp ủ nóng và ủ nguội.
 

* Cách ủ:
- Chuẩn bị nền đất: Nền đất nên được bố trí ở nới có địa hình cao, không ngập nước. Nền đất phải được nén chặt để đảm bảo không thấm nước. Kích thước: dài 2 – 2,5 m; Rộng: 1,5 m.

- Tiến hành ủ: Phân hoặc phụ phẩm đặc được trộn với với phân Lân. Cứ khoảng 1 tấn phân thì trộn với 20 kg phân lân (nếu ủ với phân chuồng thì sử dụng Lân nung chảy; nếu ủ với phụ phẩm đặc thì nên sử dụng Super lân). Sau đó xếp phân thành từng lớp cao khoảng 50 – 70cm, Tiến hành tưới nước để có đủ độ ẩm trong đống phân. Sau 5 – 6 ngày thì tiếp tục tưới đẫm nước, nén chặt và xếp lớp khác lên trên.  Cứ tiếp tục như thế cho đến khi đống phân có chiều cao khoảng 1,5 – 2m.

- Che tủ: Sau đó trát bùn kín lên trên. Tốt nhất nên ủ phân ở nơi có mái che.




* Cách sử dụng: Sau  3  - 4 tháng có thể sử dụng phân để bón cho cây trồng.

4. Ủ bằng chế phẩm vi sinh (chế phẩm sinh học PYMIC)
Hiện nay có rất nhiều đơn vị sản xuất chế phẩm sinh học để xử lý nguồn phế phụ phẩm trong nông nghiệp với công thức ủ, cách ủ có thể khác nhau nhưng đều vì mục đích: Phân giải rác thải, phế thải nông nghiệp, mùn hữu cơ, phân bắc, phân chuồng làm phân hữu cơ vi sinh; làm giảm tối đa mùi hôi thối của chất thải; hạn chế, tiêu diệt mầm bệnh trong chất thải; ủ để các chất dinh dưỡng hữu cơ, thông qua hoạt động của các loại vi sinh vật khác nhau được phân giải, tạo thành các chất dinh dưỡng mà cây trồng có thể hấp thu trực tiếp.

* PYMIC (Bộ vi sinh vật hữu hiệu): là tập hợp nhiều vi sinh vật hữu hiệu bao gồm: Vi sinh vật phân giải chất hữu cơ, vi sinh vật tổng hợp chất dinh dưỡng, vi sinh vật sinh chất kháng sinh... Một gram chế phẩm chứa trên một tỉ vi sinh vật, 1 gói chế phẩm PYMIC 500g sử dụng để ủ cho 1 tấn nguyên liệu

ủ nóng kết hợp chế phẩm sinh học

* Cách :
Bước 1. Chuẩn bị nguyên liệu (làm 1 tấn phân)
- Phế thải có nguồn gốc từ cây xanh (5 - 8 tạ).
- Phân chuồng hoặc bã bùn, mùn hoai (2 - 5tạ).
- Chế phẩm PYMIC: 500g (1 gói 500g).
Có thể thay phân chuồng bằng bùn bã của các khu chăn nuôi, thực phẩm, mùn hoai. Nếu không có các thành phần trên có thể bổ sung 2 kg đạm/tấn phân ủ.

Bước 2: Chọn nơi ủ
Ủ ở những nơi thuận tiện cho việc sử dụng, trên nền đất trống hoặc xi măng, khô ráo.

Bước 3: Trộn chế phẩm với nguyên liệu ủ
Để trộn đều 1 gói chế phẩm (500g) cho 1 tấn nguyên liệu ủ ta làm cách sau: Chia đều chế phẩm làm 6 phần và lượng phân rác cũng chia làm 6 phần. Sau đó cho 1 phần chế phẩm vào ôzoa nước khuấy đều. Tiến hành rải 1 phần phân rác mỗi chiều  khoảng ba bước chân rồi cào đều, tưới đều chế phẩm lên lớp phân rác đã rải. Nếu khô thì tưới thêm nước, lượng nước (kể cả nước dùng để tưới chế phẩm) khoảng 1 đến 2 ôzoa tùy thuộc vào rác ướt hay khô. Cứ tiếp tục từng lớp như thế cho đến khi hoàn thành.

Bước 4: Che phủ đống phân ủ
Sau khi ủ xong, ta che đậy đống ủ bằng bạt, bao tải dứa hoặc nilon và che phủ thêm lớp lá. Vào mùa đông, cần phải che đậy kỹ để nhiệt độ đống ủ được duy trì ở mức 40 - 500C.

Bước 5: Đảo trộn phân và bảo quản
- Đảo trộn để bổ sung độ ẩm, không khí, đều nguyên liệu. Vì vậy, Cứ khoảng 7 - 10 ngày tiến hành đảo trộn và nếu nguyên liệu khô thì bổ sung nước.
- Phế thải nông nghiệp, phân chuồng thường ủ 25-30 ngày. Phân dùng không hết nên đánh đống lại che đậy cẩn thận hoặc đóng bao để dùng về sau.

* Cách sử dụng:
- Lúa, ngô, khoai, sắn, rau quả…: Bón lót, bón thúc, mức bón từ 1tấn/ sào.
- Cây công nghiệp (Cà phê, tiêu, cây ăn quả..):  mức bón từ 1-2 tấn/sào.

* Cách pha chế phẩm PYMIC dùng để khử mùi:
Hoà một gói chế phẩm PYMIC (500g) vào 50 lít nước bổ sung 2,5kg rỉ đường (hoặc đường đen), đậy kín để 3 ngày. Sau đó phun đều cho chuồng trại./.

 
Lê Thị Duy Đính
Trung tâm Khuyến nông Phú Yên