Thông tin sản xuất tiêu thụ gạo một số nước tuần thứ 3 của tháng 3/2015

(Ngày đăng: 30/03/2015 00:00:00, bởi: admin)

Giá gạo xuất khẩu trên thế giới trong tuần qua có xu thế giảm do trong mùa thu hoạch. Giá gạo vào ngày 28/03/2015 của 5 nước xuất khẩu gạo chính so với tuần trước như sau:

THÔNG TIN SẢN XUẤT TIÊU THỤ GẠO MỘT SỐ NƯỚC TUẦN THỨ 3 CỦA THÁNG 3/2015 Giá gạo xuất khẩu trên thế giới trong tuần qua có xu thế giảm do trong mùa thu hoạch. Giá gạo vào ngày 28/03/2015 của 5 nước xuất khẩu gạo chính so với tuần trước như sau: Bảng 1: Giá gạo xuất khẩu của 4 nước vào ngày 28/3/2015 so với ngày 21/3/2015 (đơn vị: USD/tấn) Loại gạo Thái Lan Việt Nam Ấn Độ Pakistan Campuchia 21/3/2015 28/3/2015 21/3/2015 28/3/2015 21/3/2015 28/3/2015 21/3/2015 28/3/2015 28/3/2015 Gạo 5% 400-410 395-405 355-365 360-370 390-400 375-385 345-355 365-375 425-435 Gạo 25% 370-380 370-380 340-350 340-350 360-370 340-350 310-320 330-340 410-420 Gạo đồ 385-395 385-395 380-390 370-380 380-390 385-395 Tấm 320-330 320-330 305-315 305-315 275-285 275-285 280-290 285-295 345-355 Gạo thơm 890-900 890-900 455-465 460-470 795-805 Gạo Thái Lan 5% tấm được bán giá 385 - 395 USD/tấn, cao hơn gạo cùng loại của Việt Nam 25 USD/tấn với giá 360 - 370 USD/tấn. Gạo Ấn Độ 5% tấm được bán giá 375 - 385 USD/tấn, giảm 10 USD/tấn so với tuần trước và cao hơn 10 USD/tấn cao so với gạo Pakistan 5% giá 365 - 375 USD/tấn. Thái Lan 25% tấm bán với 370 - 380 USD/tấn, ca0 hơn gạo cùng loại của Việt Nam 30 USD/tấn hiện giá 340- 350 USD/tấn. Gạo Ấn Độ 25% tấm được bán giá 340 - 350, cao hơn gạo Pakistan 10 USD/tấn hiện giá 330 - 340 USD/tấn. 1.Thái Lan Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo Thái Lan xuất khẩu 11 triệu tấn gạo năm 2015, cao hơn một chút so với 10,97 triệu tấn xuất khẩu năm 2014 do chính phủ bán 10 triệu tấn gạo tồn trữ. Từ tháng 1-3/2015, chính phủ đã bán 1,3 triệu tấn gạo dự trữ, trong đó có 146.205 tấn gạo thơm. Chính phủ sẽ bán 5 triệu tấn trong đấu thầu rộng rãi năm 2015. Xuất khẩu gạo của Thái Lan giảm 13% / năm vào tháng 1/2015 do sự cạnh tranh từ giá gạo Việt Nam. Việt Nam đã đưa ra một cuộc cạnh tranh gay gắt với Thái Lan bằng cách giảm giá sàn đối với gạo chất lượng thấp, trung bình và cao. Thái Lan dự kiến ​​sẽ tung gạo dự trữ vào thị trường thế giới bất chấp sự cạnh tranh về giá. Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo dù gạo dự trữ đã giảm một phần ba, chính phủ vẫn tiếp tục bán tháo gạo này, đặc biệt cho doanh nghiệp tái chế để tiêu thụ trong nước hoặc xuất khẩu. Nhưng Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan (Trea) đã kêu gọi chính phủ không nên tổ chức bất kỳ cuộc đấu giá gạo nhằm giảm áp lực gạo giảm giá do sự gia tăng nguồn cung. Giá gạo Thái 5% tấm trong nước giảm xuống còn 363 USD/tấn (7.817 đồng/kg) so với 379 USD/tấn (8.162 đồng/kg) của tháng trước 2. Việt Nam /uploads/news/2015_03/image001_2.png Việt Nam xuất khẩu 536.571 tấn gạo trong 1/1-19/3/2015, giảm 56% so với 1,22 triệu tấn gạo xuất khẩu trong 3 tháng đầu năm 2014. Giá xuất trung bình cho đến nay đạt 440 USD/tấn (FOB), tăng 2% so với cùng thời điểm năm 2014. Trong 19 ngày đầu tháng 3/2015, Việt Nam xuất khẩu được 115.369 tấn gạo, giảm 80% so với 583.294 tấn gạo xuất trong cả tháng 3/ 2014, và giảm 43% so với 200.814 tấn gạo xuất khẩu trong tháng 2/2015. Giá xuất trung bình trong tháng 3 là 396 USD/tấn, giảm 10% so với một năm 2014, và giảm 13% USD/tấn so với tháng 2/2015. Các doanh nghiệp Việt Nam đã mua 71% hay 700.000 tấn lúa Đông xuân đến ngày 27/3/ 2015 theo kế hoạch thu mua tạm trữ 1 triệu tấn của Chính phủ. Chương trình thực hiện có hiệu quả hơn do có cải thiện kết nối giữa các doanh nghiệp với các tỉnh, thành phố vùng đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, có 10 doanh nghiệp đã không hoàn thành hạn ngạch 60.000 tấn do khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng. Tổ chức Lương nông Quốc tế FAO cho biết giá bán sỉ gạo 25% tấm ở Đồng Tháp đã tăng lên 7 triệu đồng/tấn ( 330 USD/tấn) vào tháng 3/2015 so với 6,7 triệu đồng/tấn (310 USD/tấn) vào tháng 2/2015. Tương tự, giá bán sỉ gạo 20% tấm tăng lên 6,9 triệu đồng/tấn (320 USD/tấn) so với 6,65 triệu đồng/tấn (310 USD/tấn) trong cùng thời kỳ trên Các chuyên gia kinh tế đề nghị chính phủ tăng cường kiểm soát gạo xuất khẩu qua biên giới Trung Quốc nhằm giảm rủi ro cho các nhà xuất khẩu gạo Việt Nam, thay vì ngăn chặn hoàn toàn. Các nhà nhập khẩu Trung Quốc thích nhập khẩu gạo qua biên giới hơn là qua kênh chính thức nhằm giảm chi phí. Nếu họ nhập khẩu gạo thông qua các kênh chính thức, họ phải trả thêm 160 USD/tấn, bao gồm cả lệ phí hạn ngạch 80 USD/tấn, thuế GTGT, thuế nhập khẩu. Điều đó có nghĩa là, đối với Việt gạo 5% giá 460 USD/tấn sẽ đội lên 620 USD/tấn. Do đó nhu cầu của Trung Quốc đối với gạo qua biên giới ngày càng tăng. Ngoài ra, nhập khẩu qua biên giới, kiểm tra chất lượng không quá nghiêm ngặt như trong nhập khẩu chính thức. Gần đây, chính phủ Trung Quốc đã cấp hạn ngạch nhập khẩu gạo cho các doanh nghiệp, một động thái có khả năng tăng các lô hàng gạo qua biên giới của Việt Nam sang Trung Quốc. Quan điểm của Việt Nam xuất gạo qua biên giới rất rủi ro do mang gạo qua biên giới trước, nhận tiền sau. Thương nhân Việt Nam không phải lúc nào cũng nhận được tiền thanh toán đúng hạn. Nếu gặp phải buôn lậu và các nhà chức trách Trung Quốc thu giữ các lô hàng, coi như bị mất. Do đó, Bộ Công Thương chủ trương cấm xuất khẩu gạo theo tiểu ngạch. Mặc dù có nhiều rủi ro cho họ, các nhà xuất khẩu gạo Việt Nam cũng thích xuất khẩu qua biên giới vì kiểm tra chất lượng thấp hơn. Do đó, chính phủ nên cố gắng giảm thiểu rủi ro cho thương nhân Việt Nam bằng cách tăng cường kiểm soát đối với các nhà xuất khẩu qua biên giới. Các thương nhân cần được khuyến khích để làm việc trực tiếp với các nhà nhập khẩu Trung Quốc thay vì thông qua trung gian. Trong 6,3 triệu tấn gạo xuất khẩu của Việt Nam, có gần 2 triệu tấn gạo (chiếm 30%) đã được xuất khẩu qua biên giới. Công ty Lương thực Miền Nam (Vinafood 2) đang phải đối mặt với một khoản nợ khổng lồ gần 1 nghìn tỷ đồng (46.60 triệu USD) do quản lý kém hiệu quả. Tính đến ngày 19/3/2015, có 44 công ty con của Vinafood 2 đã báo cáo thua lỗ trong năm 2014. Trong đó có Công ty Lương thực Trà Vinh và Travifaco bị lỗ lần lượt là 164.66 tỷ đồng (7,67 triệu USD) và 134,52 tỷ đồng ( 6,27 triệu USD). Ngoài ra, Vinafood 2 còn bị thiệt hại 927 tỷ đồng (432 triệu USD) do nuôi, chế biến và xuất khẩu cá tra. Nó đã phải chịu một tổn thất 100 tỷ đồng ( 4,66 triệu USD) do bảo lãnh nợ vay ngân hàng cho các công ty con. Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho rằng xuất khẩu gạo của Việt Nam năm 2015 sẽ bị ảnh hưởng bởi dư thừa gạo Thái Lan và các quốc gia xuất khẩu gạo khác. Theo VFA, các doanh nghiệp Việt Nam đã ký hợp đồng xuất khẩu 1,94 triệu tấn tính đến ngày 19/3/2015, tăng 7% so với năm ngoái. Nhưng 1,4 triệu tấn vẫn chưa được chuyển giao. Trong đó có 240.000 tấn đến Malaysia và 300.000 tấn đến Philippines. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đề xuất dự án xây dựng thương hiệu quốc gia gạo Việt đến năm 2020 nhằm tăng cường tiếp cận của mình vào thị trường ý thức chất lượng cao như EU, Mỹ, Nhật Bản. Cũng như duy trì các thị trường truyền thống bằng cách giải quyết các nhược điểm tồn tại trong tiếp thị và phân phối ở thị trường gạo quốc tế. ba cấp độ: (1) cấp quốc gia, khu vực; (2) cấp địa phương và các doanh nghiệp; cấp sản phẩm. Sử dụng hạt giống chất lượng tốt, áp dụng phương pháp canh tác thep VietGAP , cũng như các tiêu chuẩn chất lượng và vệ sinh công nghiệp chế biến được duy trì là một phần của nội dung xây dựng thương hiệu. 3. Indonesia Ngân hàng Thế giới cho rằng việc tung 300.000 tấn gạo dự trữ Indonesia có thể không thực sự góp phần bình ổn giá vì nó chỉ chiếm 1% lượng gạo lưu thông thị trường. Bản báo cáo cho rằng giá lúa gạo ở Indonesia tăng lên với tốc độ nhanh hơn so với giá gạo trên thị trường quốc tế. Giá gạo tháng 2 đã lên đến 927 USD/tấn (19.962 đồng/kg) sau đó đã ổn định xuống còn 541- 618 USD/tấn (11.650-13.308 đồng/kg) sau khi chính phủ đưa 300.000 tấn gạo dự trữ ra. Tuy nhiên, can thiệp này đã không kèm theo cải cách cơ cấu để tăng năng suất của nông dân, giá cả ổn định sẽ chỉ là một "liệu pháp ngắn hạn" cho ngành nông nghiệp của Indonesia. 4. Pakistan Tổ chức Lương nông Quốc tế FAO dự báo Pakistan sẽ xuất khẩu 3,8 triệu tấn gạo trong năm 2015, tăng nhẹ so với năm 2014 do sản lượng ​​tăng. Hiệp hội Lương thực Quảng Đông đã ký một thỏa thuận với Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo của Pakistan (REAP) về việc nhập khẩu 1.500 tấn gạo năm 2015. Một phái đoàn gồm 10 thành viên của Trung Quốc đã đến thăm Pakistan gặp các thành viên của REAP tại Bộ Phát triển Thương mại Pakistan vào ngày 25/3/ 2015. Đoàn Trung Quốc đã đến thăm nhà máy chế biến gạo ở Karachi và báo cáo bày tỏ sự hài lòng về chất lượng gạo và tiêu chuẩn của các nhà máy xay xát gạo. REAP đề nghị chính phủ để hỗ trợ gia tăng xuất khẩu gạo sang Trung Quốc 5. Ấn Độ Xuất khẩu gạo Ấn Độ sang các nước châu Phi hiện bị ảnh hưởng bởi sự gia tăng nguồn cung từ Thái Lan và cạnh tranh về giá với các Việt Nam và Pakistan. Mặt khác, xuất khẩu gạo Ấn đến Nigeria, nước nhập khẩu lớn nhất của châu Phi, đã bị ảnh hưởng bởi giảm giá dầu và tỷ suất giá so với USD. Ngoài ra nó còn bị ảnh hưởng do sự lây lan của virus Ebola (EVD). Bộ Thương mại Ấn Độ đã quyết định xây dựng một chiến lược mới và cụ thể để đẩy mạnh xuất khẩu gạo thơm basmati và gạo trắng thường đến châu Phi. Bộ đang có kế hoạch gửi một phái đoàn đến một số nước châu Phi và tổ chức cuộc họp với các nhà nhập khẩu gạo tiềm năng. Gạo thơm basmati của Ấn Độ không vào được thị trường Trung Quốc do lo ngại mọt gạo và thiếu các quy định kiểm dịch thực vật giữa hai nước. Chính phủ Ấn Độ ​​sẽ gửi một danh sách ghi có nhà máy gạo của Ấn Độ có xác nhận miễn nhiễm mọt gạo để các nhà chức trách Trung Quốc vào cuối tháng 6/2015 cho phép gạo Ấn Độ basmati sang Trung Quốc. Đây là động thái nhằm giảm thâm hụt thương mại giữa 2 nước. Theo Bộ Thương mại, thâm hụt thương mại của Ấn Độ với Trung Quốc hiện đang đứng ở mức 32 tỷ USD và dự kiến ​​sẽ vượt qua 40 tỷ USD vào cuối năm 2015. Hiện nay, Việt Nam và Thái Lan là nhà cung cấp gạo lớn sang Trung Quốc, tiếp theo là Úc và Pakistan. Ấn Độ xuất khẩu 9,57 triệu tấn gạo (trong đó có 2,92 triệu tấn gạo basmati và 6,65 triệu tấn gạo trắng thường) trong mười tháng đầu tiên của niên vụ 2014-15 (4/2014-3/2015), tăng 7% so với 8,96 triệu tấn (trong đó có 3,09 triệu tấn gạo basmati và 5,87 triệu tấn gạo trắng thường) xuất khẩu trong cùng kỳ niên vụ trước. Trong đó, có 2,86 triệu tấn gạo (trong đó có 75.686 tấn gạo basmati và 2,79 triệu tấn gạo trắng thường) sang châu Phi từ tháng 4/2014 - 1/2015 so với 3,93 triệu tấn (trong đó có 69.136 tấn basmati và 3,86 triệu tấn gạo trắng thường) niên vụ 2013-14 6. Trung Quốc Trung Quốc đã nhập khẩu 189.700 tấn gạo trong hai tháng đầu năm 2015, giảm 44% so với 338.700 tấn nhập khẩu cùng kỳ năm 2014. Trong tháng 2/2015, Trung Quốc nhập khẩu 67.000 tấn gạo, giảm 45% so với 122.000 tấn nhập khẩu trong tháng 1/2015, và giảm 52% so với 139.000 tấn nhập khẩu trong tháng 2/2014. Trung Quốc đã xuất khẩu 34.400 tấn gạo trong 2 tháng đầu năm 2015, tăng 42% so với 24.182 tấn xuất khẩu trong cùng kỳ năm 2014. Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo sản lương gạo của Trung Quốc đạt 144,5 triệu tấn gạo, nhập khẩu 4,4 triệu tấn và xuất khẩu 400.000 tấn gạo niên vụ 2014-15 (tháng 7/2014-6/2015) Chính phủ Trung Quốc đã ban hành một chính sách lớn về nông nghiệp (chính sách nông nghiệp 2015) nhằm giảm giá thành sản xuất và tăng tính cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Kế hoạch này nhằm mục đích để làm cho nông nghiệp Trung Quốc cạnh tranh hơn, hiệu quả và bền vững. Chính sách tăng giá thu mua hỗ trợ nông sản được áp dụng từ năm 2008 nhằm tăng thu nhập và năng suất của các trang trại đã dẫn đến tăng chi phí sản xuất cho phần lớn nông sản như lúa, bắp và bông so với thị trường quốc tế. Do đó Trung Quốc ngày càng nhập khẩu nông sản nhiều hơn mặc dù sản xuất trong nước đủ. Chính sách mới của chính phủ Trung Quốc duy trì các hệ thống giá sàn đối với các loại cây trồng. Nó cũng đã quyết định xây dựng các hệ thống giám sát nhập khẩu đối với mặt hàng chủ chốt, trong đó có gạo. Chính phủ cũng đã quyết định cải tiến các chính sách mua tạm trữ gạo nhằm cải thiện cơ chế can thiệp thị trường quốc gia và thực hiện một kế hoạch mới để tăng dự trữ thóc địa phương. Nó cũng đã quyết định sử dụng công nghệ thông tin hiện đại để theo dõi diện tích, năng suất cây trồng, cải thiện giám sát chi phí sản xuất và giá cả 7. Bangladesh Nhập khẩu gạo giá rẽ từ Ấn Độ tăng đã gây thiệt hại nghiêm trọng đến ngành công nghiệp lúa gạo Bangladesh. Các chủ nhà máy xay xát lúa gạo trên toàn quốc đang phải đối mặt với khoản lỗ khổng lồ khi họ đã mua lúa của nông dân với giá cao nhưng xay ra không cạnh tranh với gạo nhập khẩu giá rẻ. Hầu hết vốn lưu động của các nhà máy xay đều phải vay ngân hàng và nếu tình hình tiếp tục, họ gặp khó khăn trong việc trả nợ. Có đến 60% các nhà máy gạo ở nước này bị đóng cửa, các nhà máy xay xát quy mô vừa đang trên bờ vực của sự phá sản. Bangladesh đã nhập khẩu 1,07 triệu tấn gạo từ 01/7 /2014 - 22/3/2015, gấp gần 3 lần so với 374.560 tấn gạo nhập khẩu niên vụ 2013-14 (7/2013-6/2014). Nông dân, buộc phải bán lúa với giá thấp khi nhà máy xay xát đã ngừng thu mua lúa. Giá lúa chỉ còn 206 USD/tấn (4.436 đồng/kg) so với 232 USD/tấn (4.996 đồng/kg) 8. Philippines Theo Cục Thống kê Philippines (PSA), Philippines đạt sản lượng kỷ lục 19 triệu tấn lúa năm 2014, tăng 2,87% so với 18,4 triệu tấn năm 2013 mặc dù diện tích trồng lúa giảm nhẹ. Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo niên vụ 2015-16, Philippines đạt sản lượng 19,68 triệu tấn lúa (12,4 triệu tấn gạo), tăng 3% so với 19,14 triệu tấn (12 triệu tấn gạo). Chi phí sản lượng cao, cùng với các biện pháp bảo quản sau thu hoạch và điều hành thị trường không hiệu quả làm tăng giá bán lúa tại đồng làm gạo Philippine kém cạnh tranh so với các nước láng giềng trong khu vực 9. Nhật Bản Liên minh Hợp tác xã nông nghiệp Nhật Bản đã kêu gọi Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản giữ mức thuế cao đối với các sản phẩm "nhạy cảm" như gạo, lúa mì, lúa mạch, thịt heo, thịt bò, các sản phẩm từ sữa và đường khi đàm phán với đối tác xuyên Thái Bình Dương (TTP). Mỹ đã thúc giục Nhật Bản đưa gạo vào TPP trong khi lập trường của Nhật Bản loại trừ gạo từ TPP để làm giảm nhu cầu gạo của Mỹ tại thị trường Nhật Bản. Vào 4/2014, Mỹ đã đồng ý cho Nhật Bản loại gạo ra khỏi cuộc đàm phán TPP nhưng đã tìm cách gia tăng nhập khẩu gạo miễn thuế từ Mỹ. Nhật đã đồng ý tăng hạn ngạch nhập khẩu gạo miễn thuế từ Mỹ, theo thứ tự nhằm thúc đẩy các cuộc thảo luận TPP. Hiện nay, Nhật Bản nhập khẩu 758.000 tấn gạo theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Việc nhập khẩu gạo trên hạn ngạch này sẽ chịu mức thuế nhập khẩu 778%.

Tác giả: Nguyễn Phước Tuyên - Sở Nông nghiệp & PTNT Đồng Tháp