15:16 Thứ tư, 22/11/2017

Mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng đạt hiệu quả cao

Đăng lúc: Thứ năm - 01/10/2015 04:28
Trong những năm gần đây, thời tiết, khí hậu diễn biến thất thường: Hạn hán, xâm nhập mặn gia tăng gây thiệt hại không nhỏ cho sản xuất lúa. Đặc biệt, trong 3 năm trở lại đây, khu vực Duyên Hải Nam Trung Bộ liên tục xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn trên diện rộng.
        Vụ Đông Xuân 2012-2013: Toàn vùng  có 6.000 ha đất lúa bỏ trắng do hạn; vụ Hè Thu 2014: Có 16.200 ha lúa bị hạn, giảm năng suất từ 30-40%, có 3.300 ha mất trắng… và trong vụ  Đông Xuân 2014-2015: Hạn hán lại tiếp tục xảy ra ở Khánh Hòa, Ninh Thuận  và một số vùng của Gia Lai, Đắc Lắc… (theo số liệu của Cục Trồng Trọt tại diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp chuyên đề “Chuyển đổi cơ cấu, đa dạng hóa cây trồng trên đất lúa để nâng cao hiệu quả, né tránh thiên tai khu vực DHNTB” vào  tháng 5/2015).

        Do vậy, chuyển đổi một phần diện tích lúa sang cây trồng cạn ngắn ngày như: Bắp, đậu xanh, đậu phụng, mè, các loại rau màu…là sự cần thiết để tăng hiệu quả sản xuất, giải quyết áp lực về nước tưới …

       Thực hiện chủ trương đó, HTX Nông nghiệp kinh doanh dịch vụ thị trấn Phú Thứ đã thực hiện mô hình Chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa từ 2 vụ lúa sang 2 bắp – 1 lúaBắp Đông Xuân- Bắp  Hè Thu và lúa Thu Đông.

       Vùng đất được chọn để chuyển đổi là xứ đồng Vườn mía- khu phố Mỹ Lệ Đông, là vùng đất vàn cao sản xuất 2 vụ lúa/năm, thường thiếu nước trong vụ Hè Thu, do vậy, năng suất thấp và hiệu quả kinh tế không cao. Ban đầu, từ mô hình trình diễn khoảng 500-1000 m2 bắp lai  cho thấy đây là vùng đất thích hợp cho việc  trồng bắp thâm canh: Chân đất cát pha, thịt nhẹ, có khả năng thoát nước tốt… cùng với việc lựa chọn giống bắp thích hợp nên bắp đạt năng suất cao. Khi thấy có hiệu quả, HTX đã  mạnh dạn mở rộng diện tích, đến nay, diện tích toàn vùng chuyển đổi lên đến khoảng 20 ha.
Nhằm khai thác có hiệu quả vùng đất chuyển đổi, nông dân trong vùng đã  khoan giếng bơm để  chủ động bơm nước khi cần thiết . Trong vụ Đông Xuân, thông thường là sử dụng nguồn nước tự chảy từ nguồn nước của thủy nông Đồng Cam,  còn trong vụ Hè Thu, khi cần thiết sẽ tưới nước bổ sung bằng cách bơm điện từ các giếng khoan. Nếu  bơm tưới suốt vụ: Với việc tưới định kỳ 1 lần/tuần, khoảng 20 lần/vụ, tổng chi phí bơm nước là 900.000 đồng/ha, bắp lai được xem là cây trồng tiết kiệm nước hơn rất nhiều  so với cây lúa.

      Trước đây, khi trồng 02 vụ lúa/năm, năng suất bình quân khoảng 50 tạ/ha, có vụ còn xảy ra hiện tượng mất trắng do hạn nên hiệu quả kinh tế thấp. Khi chuyển sang mô hình: Bắp- Bắp – lúa, hiệu quả kinh tế rất cao: Năng suất bắp bình quân : 70 tạ/ha, với giá bắp 6.000 đồng/kg (thường cao hơn giá lúa 1.000 đ/kg), lãi bình quân mỗi vụ bắp trên 15.000.000 đồng/ha, tương đương trên 30.000.000 đồng/ha/năm. Vụ lúa Thu Đông chỉ đảm bảo cung cấp lương thực,  giải quyết công lao động nhàn rỗi  chứ hầu như  không có lãi.

      Ngoài việc nâng cao hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích, về mặt xã hội, mô hình chuyển đổi cơ cấu cũng cho hiệu quả rõ rệt: Giải quyết công ăn việc làm, giảm áp lực nước tưới. Về môi trường: Trồng bắp lai luân canh trên đất lúa do luân phiên chuyển đổi từ cây trồng nước sang cây trồng cạn, thay đổi môi trường sống nên có hiệu quả nổi bật nhất lá cắt đứt nguồn sâu bệnh lây lan từ vụ này sang vụ khác. Mặt khác, cây bắp lai rât ít bị sâu bệnh hại nên giảm thiểu việc phun thuốc  BVTV, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.

     Đây là mô hình có hiệu quả nhiều mặt: Vừa góp phần nâng cao hiêu quả kinh tế, ổn định đất trồng lúa vừa đáp ứng nhu cầu về thức ăn chăn nuôi…  là một mô hình phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay và định hướng chung của ngành Nông nghiệp cần được tuyên truyền và nhân rộngVụ Đông Xuân 2012-2013: Toàn vùng  có 6.000 ha đất lúa bỏ trắng do hạn; vụ Hè Thu 2014: Có 16.200 ha lúa bị hạn, giảm năng suất từ 30-40%, có 3.300 ha mất trắng… và trong vụ  Đông Xuân 2014-2015: Hạn hán lại tiếp tục xảy ra ở Khánh Hòa, Ninh Thuận  và một số vùng của Gia Lai, Đắc Lắc… (theo số liệu của Cục Trồng Trọt tại diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp chuyên đề “Chuyển đổi cơ cấu, đa dạng hóa cây trồng trên đất lúa để nâng cao hiệu quả, né tránh thiên tai khu vực DHNTB” vào  tháng 5/2015).Do vậy, chuyển đổi một phần diện tích lúa sang cây trồng cạn ngắn ngày như: Bắp, đậu xanh, đậu phụng, mè, các loại rau màu…là sự cần thiết để tăng hiệu quả sản xuất, giải quyết áp lực về nước tưới …

     Thực hiện chủ trương đó, HTX Nông nghiệp kinh doanh dịch vụ thị trấn Phú Thứ đã thực hiện mô hình Chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa từ 2 vụ lúa sang 2 bắp – 1 lúaBắp Đông Xuân- Bắp  Hè Thu và lúa Thu Đông.
 
     Vùng đất được chọn để chuyển đổi là xứ đồng Vườn mía- khu phố Mỹ Lệ Đông, là vùng đất vàn cao sản xuất 2 vụ lúa/năm, thường thiếu nước trong vụ Hè Thu, do vậy, năng suất thấp và hiệu quả kinh tế không cao. Ban đầu, từ mô hình trình diễn khoảng 500-1000 m2 bắp lai  cho thấy đây là vùng đất thích hợp cho việc  trồng bắp thâm canh: Chân đất cát pha, thịt nhẹ, có khả năng thoát nước tốt… cùng với việc lựa chọn giống bắp thích hợp nên bắp đạt năng suất cao. Khi thấy có hiệu quả, HTX đã  mạnh dạn mở rộng diện tích, đến nay, diện tích toàn vùng chuyển đổi lên đến khoảng 20 ha.
Nhằm khai thác có hiệu quả vùng đất chuyển đổi, nông dân trong vùng đã  khoan giếng bơm để  chủ động bơm nước khi cần thiết . Trong vụ Đông Xuân, thông thường là sử dụng nguồn nước tự chảy từ nguồn nước của thủy nông Đồng Cam,  còn trong vụ Hè Thu, khi cần thiết sẽ tưới nước bổ sung bằng cách bơm điện từ các giếng khoan. Nếu  bơm tưới suốt vụ: Với việc tưới định kỳ 1 lần/tuần, khoảng 20 lần/vụ, tổng chi phí bơm nước là 900.000 đồng/ha, bắp lai được xem là cây trồng tiết kiệm nước hơn rất nhiều  so với cây lúa.

     Trước đây, khi trồng 02 vụ lúa/năm, năng suất bình quân khoảng 50 tạ/ha, có vụ còn xảy ra hiện tượng mất trắng do hạn nên hiệu quả kinh tế thấp. Khi chuyển sang mô hình: Bắp- Bắp – lúa, hiệu quả kinh tế rất cao: Năng suất bắp bình quân : 70 tạ/ha, với giá bắp 6.000 đồng/kg (thường cao hơn giá lúa 1.000 đ/kg), lãi bình quân mỗi vụ bắp trên 15.000.000 đồng/ha, tương đương trên 30.000.000 đồng/ha/năm. Vụ lúa Thu Đông chỉ đảm bảo cung cấp lương thực,  giải quyết công lao động nhàn rỗi  chứ hầu nh
ư  không có lãi.
 
      Ngoài việc nâng cao hiệu quả ki
nh tế trên một đơn vị diện tích, về mặt xã hội, mô hình chuyển đổi cơ cấu cũng cho hiệu quả rõ rệt: Giải quyết công ăn việc làm, giảm áp lực nước tưới. Về môi trường: Trồng bắp lai luân canh trên đất lúa do luân phiên chuyển đổi từ cây trồng nước sang cây trồng cạn, thay đổi môi trường sống nên có hiệu quả nổi bật nhất lá cắt đứt nguồn sâu bệnh lây lan từ vụ này sang vụ khác. Mặt khác, cây bắp lai rât ít bị sâu bệnh hại nên giảm thiểu việc phun thuốc  BVTV, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.
 
    Đây là mô hình có hiệu quả nhiều mặt: Vừa góp phần nâng cao hiêu quả kinh tế, ổn định đất trồng lúa vừa đáp ứng nhu cầu về thức ăn chăn nuôi…  là một mô hình phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay và định hướng chung của ngành Nông nghiệp cần được tuyên truyền và nhân rộng.
Tác giả bài viết: KS. Nguyễn Thị Mơ- KS. Lê Thanh Tùng
Từ khóa:

Trong những năm gần đây, thời tiết, khí hậu diễn biến thất thường: Hạn hán, xâm nhập mặn gia tăng gây thiệt hại không nhỏ cho sản xuất lúa. Đặc biệt, trong 3 năm trở lại đây, khu vực Duyên Hải Nam Trung Bộ liên tục xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn trên diện rộng: Vụ Đông Xuân 2012-2013: Toàn vùng có 6.000 ha đất lúa bỏ trắng do hạn; vụ Hè Thu 2014: Có 16.200 ha lúa bị hạn, giảm năng suất từ 30-40%, có 3.300 ha mất trắng… và trong vụ Đông Xuân 2014-2015: Hạn hán lại tiếp tục xảy ra ở Khánh Hòa, Ninh Thuận và một số vùng của Gia Lai, Đắc Lắc… (theo số liệu của Cục Trồng Trọt tại diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp chuyên đề “Chuyển đổi cơ cấu, đa dạng hóa cây trồng trên đất lúa để nâng cao hiệu quả, né tránh thiên tai khu vực DHNTB” vào tháng 5/2015). Do vậy, chuyển đổi một phần diện tích lúa sang cây trồng cạn ngắn ngày như: Bắp, đậu xanh, đậu phụng, mè, các loại rau màu…là sự cần thiết để tăng hiệu quả sản xuất, giải quyết áp lực về nước tưới … Thực hiện chủ trương đó, HTX Nông nghiệp kinh doanh dịch vụ thị trấn Phú Thứ đã thực hiện mô hình Chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa từ 2 vụ lúa sang 2 bắp – 1 lúa: Bắp Đông Xuân- Bắp Hè Thu và lúa Thu Đông. Vùng đất được chọn để chuyển đổi là xứ đồng Vườn mía- khu phố Mỹ Lệ Đông, là vùng đất vàn cao sản xuất 2 vụ lúa/năm, thường thiếu nước trong vụ Hè Thu, do vậy, năng suất thấp và hiệu quả kinh tế không cao. Ban đầu, từ mô hình trình diễn khoảng 500-1000 m2 bắp lai cho thấy đây là vùng đất thích hợp cho việc trồng bắp thâm canh: Chân đất cát pha, thịt nhẹ, có khả năng thoát nước tốt… cùng với việc lựa chọn giống bắp thích hợp nên bắp đạt năng suất cao. Khi thấy có hiệu quả, HTX đã mạnh dạn mở rộng diện tích, đến nay, diện tích toàn vùng chuyển đổi lên đến khoảng 20 ha. Nhằm khai thác có hiệu quả vùng đất chuyển đổi, nông dân trong vùng đã khoan giếng bơm để chủ động bơm nước khi cần thiết . Trong vụ Đông Xuân, thông thường là sử dụng nguồn nước tự chảy từ nguồn nước của thủy nông Đồng Cam, còn trong vụ Hè Thu, khi cần thiết sẽ tưới nước bổ sung bằng cách bơm điện từ các giếng khoan. Nếu bơm tưới suốt vụ: Với việc tưới định kỳ 1 lần/tuần, khoảng 20 lần/vụ, tổng chi phí bơm nước là 900.000 đồng/ha, bắp lai được xem là cây trồng tiết kiệm nước hơn rất nhiều so với cây lúa. Trước đây, khi trồng 02 vụ lúa/năm, năng suất bình quân khoảng 50 tạ/ha, có vụ còn xảy ra hiện tượng mất trắng do hạn nên hiệu quả kinh tế thấp. Khi chuyển sang mô hình: Bắp- Bắp – lúa, hiệu quả kinh tế rất cao: Năng suất bắp bình quân : 70 tạ/ha, với giá bắp 6.000 đồng/kg (thường cao hơn giá lúa 1.000 đ/kg), lãi bình quân mỗi vụ bắp trên 15.000.000 đồng/ha, tương đương trên 30.000.000 đồng/ha/năm. Vụ lúa Thu Đông chỉ đảm bảo cung cấp lương thực, giải quyết công lao động nhàn rỗi chứ hầu như không có lãi. Ngoài việc nâng cao hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích, về mặt xã hội, mô hình chuyển đổi cơ cấu cũng cho hiệu quả rõ rệt: Giải quyết công ăn việc làm, giảm áp lực nước tưới. Về môi trường: Trồng bắp lai luân canh trên đất lúa do luân phiên chuyển đổi từ cây trồng nước sang cây trồng cạn, thay đổi môi trường sống nên có hiệu quả nổi bật nhất lá cắt đứt nguồn sâu bệnh lây lan từ vụ này sang vụ khác. Mặt khác, cây bắp lai rât ít bị sâu bệnh hại nên giảm thiểu việc phun thuốc BVTV, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. Đây là mô hình có hiệu quả nhiều mặt: Vừa góp phần nâng cao hiêu quả kinh tế, ổn định đất trồng lúa vừa đáp ứng nhu cầu về thức ăn chăn nuôi… là một mô hình phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay và định hướng chung của ngành Nông nghiệp cần được tuyên truyền và nhân rộng ./.

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết