13:48 Thứ ba, 22/05/2018

ĐẨY MẠNH BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN LỢI SÒ HUYẾT ĐẦM Ô LOAN

Đăng lúc: Thứ ba - 16/07/2013 22:09 - Người đăng bài viết: lehuuphuc
Sò huyết là một trong những đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế, giá trị dinh dưỡng đối với đời sống con người, mặt khác nó còn là một đối tượng tham gia tích cực cải tạo môi trường sinh thái trong nuôi trồng thủy sản rất tốt. Ơ Việt Nam sò huyết phân bố từ Quảng Ninh đến cà mau. Có những bãi sò lớn như vùng Hà Cối, Tuần Châu (Quảng Ninh), Lạc Tường, Hoàng Phụ (Thanh Hóa), Lăng Cô (Thừa Thiên Huế), Đầm Thị Nại (Bình Định), Lạch Nùng, An Biên (Kiên Giang), Duyên Hải Trà Vinh, Bến Tre …

Ở Phú Yên, sò huyết phân bố chủ yếu ở Đầm Ô Loan, huyện Tuy An, tuy nhiên trữ lượng nguồn lợi sò huyết ở đây không nhiều bằng một số nơi khác, nhưng lại rất nổi tiếng. Những năm trước đây khi nói đến Đầm Ô Loan người ta thường nhắc tới món ăn đặc sản sò huyết. Sò huyết ở Đầm Ô Loan khi ăn có hương vị thơm ngon hơn sò ở nhiều nơi khác, đó là cảm nhận và phát biểu của nhiều du khách trong và ngoài nước đã đến Phú Yên và thưởng thức món ăn này. Vì vậy, mà sò huyết ở đây khi tiêu thụ thường cao giá hơn ở nhiều nơi khác và cũng được nhiều người thích mua hơn. Từ năm 2000 trở về trước, cứ từ tháng 2 đến tháng 7 (chính vụ thu hoạch từ tháng 3 đến tháng 5) bà con ngư dân ven Đầm Ô Loan khai thác được sản lượng khoảng 4 tấn/năm, cở sò thu hoạch từ 30 – 40 con/kg, một mặt phục vụ tiêu dùng ngay trong tỉnh, mặt khác bán cho các thương lái thu gom đưa đi tỉnh khác tiêu thụ và xuất khẩu. Nhờ có nguồn lợi sò huyết mà nhiều hộ ngư dân ven Đầm Ô Loan đã có thêm thu nhập để cải thiện cuộc sống. Mặt khác, nhờ có sò huyết phân bố tự nhiên trong Đầm đã góp phần cải tạo và cân bằng môi trường sinh thái Đầm Ô Loan (thành phần thức ăn của sò huyết là tảo khuê, các mảnh vụn mùn bã hữu cơ, vi sinh vật và một số luân trùng), giúp các đối tượng thủy sản khác sống trong Đầm phát triển tốt hơn.
Những năm từ 2001 đến năm 2005 trữ  lượng sò huyết tự nhiên ở Đầm Ô Loan ít hẳn đi, mỗi năm chỉ khai thác được khoảng 2 tấn/năm, chỉ bằng 1/2 sản lượng những năm trước đó, cở sò thu hoạch được cũng nhỏ hơn, phổ biến từ 50 – 70 con/kg. Từ năm 2006 đến năm 2010, nguồn lợi sò huyết ở Đầm Ô Loan lại càng bị suy giảm, một mặt do khai thác quá mức, mặt khác do việc sử dụng các loại thuốc, hóa chất vào nuôi trồng thủy sản cũng như việc xả thải các chất thải từ sinh hoạt của dân cư xung quanh Đầm đã làm ảnh hưởng xấu đến môi trường sinh thái cũng như sự tồn tại và phát triển của sò huyết và nhiều đối tượng thủy sản sản khác sống trong Đầm.  
Trước tình trạng nguồn lợi sò huyết Đầm Ô Loan bị suy giảm, Ngành thủy sản đã chỉ đạo Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý việc khai thác sò chưa đến tuổi và kích cở khai thác. Các cơ quan quản lý chuyên môn thường xuyên quán triệt và khuyến cáo bà con ngư dân xung quanh Đầm thực hiện nghiêm túc quy định của Bộ Thủy sản tại Thông tư 02 ngày 20/3/2006 quy định kích thước sò huyết được phép khai thác phải đạt từ 25mm trở lên. Mặt khác, thông qua các lớp tập huấn khuyến ngư đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến nâng cao nhận thức của người dân ở ven Đầm trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản nói chung và bảo vệ nguồn lợi sò huyết nói riêng; Đồng thời phổ biến trang bị kỹ thuật nuôi sò huyết cho bà con ngư dân. Năm 2005 UBND Huyện Tuy An đã ban hành quyết định 889, ngày 13/9/2005 về công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản Đầm Ô Loan. Theo đó UBND huyện đã phân cấp và giao trách nhiệm quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản trong Đầm cho chính quyền các xã ven Đầm. Chính quyền các xã ven Đầm Ô Loan đã tiến hành cắm mốc định vị các vị trí bãi sò phân bố để thực hiện việc quản lý nguồn lợi sò huyết được thuận tiện và hiệu quả hơn. Nhờ vậy, mà ý thức của người dân xung quanh Đầm đã được nâng lên, việc khai thác sò huyết đã đã đi vào nề nếp hơn, không còn diễn ra tùy tiện như những năm trước đó. Bước đầu đã gắn được trách nhiệm của người dân sống xung quanh Đầm với việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi sò huyết Đầm Ô Loan.
Từ cuối năm 2009 đầu năm 2010, Trung tâm Giống và Kỹ thuật thủy sản Phú Yên đã được Hội đồng Khoa học kỹ thuật Tỉnh cho phép triển khai thực hiện đề tài: “Nghiên cứu xây dựng mô hình bảo vệ và phát triển bền vững nguồn lợi sò huyết Đầm Ô Loan”. Sau một năm đề tài được thực hiện cùng với các biện pháp quản lý được triển khai đã góp phần làm cho nguồn lợi sò huyết Đầm Ô Loan được phục hồi đáng kể. Thực tế cho thấy thời gian gần đây Sò huyết xuất hiện và phân bố nhiều khu vực trong Đầm Ô Loan. Sản lượng sò huyết đến mùa thu hoạch đã tăng lên, chất lượng, hương vị vẫn thơm ngon như ngày nào.  
Qua đó cho thấy, việc vừa kết hợp tái tạo vừa tăng cường bảo vệ và thực hiện việc khai thác sò thương phẩm theo đúng quy định về mặt kỹ thuật đã làm cho nguồn lợi và môi trường nuôi trồng thủy sản phục hồi đáng kể.
Việc tiếp tục đẩy mạnh bảo vệ và phát triển nguồn lợi sò huyết Đầm Ô Loan phải được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn bó mật thiết với cuộc sống của bà con ngư dân ven Đầm. 
Thiết nghĩ, ngoài những giải pháp đã thực hiện, các cơ quan chức năng cần phối hợp với chính quyền địa phương các cấp ở huyện Tuy An tiến hành điều tra, đánh giá mức độ phục hồi của nguồn lợi sò huyết Đầm Ô loan. Trên cơ sở đó, không chỉ dừng lại ở đề tài nghiên cứu xây dựng mô hình như đã thực hiện, mà mạnh dạn đề xuất nhà nước cho triển khai thực hiện dự án bảo vệ và phát triển nguồn lợi sò huyết Đầm Ô Loan, với tầm tác động trên diện rộng với quy mô lớn hơn, có như vậy mới đẩy mạnh tốc độ phục hồi phát triển của đối tượng này. Đồng thời chính quyền các cấp ở Tuy An cần triển khai mô hình tổ tự quản trong bảo vệ, phát triển, khai thác nguồn lợi sò huyết ở các địa phương ven Đầm có nguồn lợi sò huyết phân bố, xây dựng, ban hành quy chế về hoạt động của các tổ tự quản, xác định trách nhiệm cụ thể của các cơ quan liên quan cũng như trách nhiệm, nghĩa vụ cụ thể của người dân được hưởng lợi. Đặc biệt, phải quy định cụ thể về cở sò và mùa vụ được phép thu hoạch và cấm khai thác sò vào mùa sinh sản (từ tháng 7, tháng 8 đến tháng 11 hàng năm). Có cơ chế chính sách phù hợp khuyến khích ngư dân ven Đầm và các tổ chức, đơn vị đầu tư nuôi sò huyết, giống sò huyết trước khi thả nuôi phải được cơ quan có chức năng kiểm tra chất lượng đạt yêu cầu theo quy định, có như vậy việc bảo vệ và phát triển nguồn lợi sò huyết mới thực sự bền vững, người dân ven Đầm Ô Loan có thể làm giàu từ nguồn lợi sò huyết, tạo thêm cơ hội níu kéo du khách trong và ngoài nước khi đến Phú Yên, thưởng ngoạn danh lam thắng cảnh Quốc gia - Đầm Ô Loan và thưởng thức món sò huyết thơm ngon, bổ dưỡng đã từng nổi tiếng một thời “Sò huyết Đầm Ô Loan”./.
 
Tác giả bài viết: Nguyễn Khắc Tân - PGĐ Trung tâm KN-KN Phú Yên
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết