04:17 Thứ hai, 23/10/2017

Một số biện pháp nhằm giảm thiệt hại đối với nuôi trồng thủy sản khi mùa mưa bão đến

Đăng lúc: Thứ tư - 02/10/2013 23:02 - Người đăng bài viết: minhnhat
Hàng năm, khi mùa mưa bão đến thường gây thiệt hại lớn về người và tài sản của nhân dân, làm đình trễ nhiều hoạt động sản xuất, ảnh hưởng đến đời sống xã hội.
       Nhằm khắc phục và hạn chế đến mức thấp nhất sự ảnh hưởng của mưa bão, lũ, lụt, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, biện pháp tích cực và đồng bộ được triển khai xuyên suốt đến tận cơ sở.

      Phú Yên có bờ biển dài trên 189 km, từ đầm Cù Mông đến vịnh Vũng Rô, có các vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm với tổng diện tích nuôi trồng thủy sản lên trên 3 ngàn ha và hàng chục ngàn lồng bè nuôi tôm hùm, cá mú …với giá trị tài sản lên đến hàng ngàn tỷ đồng; Ngoài ra, còn có hàng trăm ha ao hồ nuôi thủy sản nước ngọt ven các sông, suối, hồ, đập và trong các khu nội đồng. Hệ thống các trại sản xuất giống thủy sản phân bố rải rác dọc các khu vực ven biển. Với lực lượng dân cư sống vùng ven biển khoảng 500 ngàn người, chiếm hơn một nửa dân số của Tỉnh, vấn đề bảo đảm an toàn sinh mạng con người và tài sản nhân dân là hết sức cấp thiết.
Mùa mưa bão đến, các lĩnh vực sản xuất nói chung và nuôi trồng thủy sản nói riêng đứng trước sự đe dọa gây ảnh hưởng lớn của lũ, lụt, bão tố, lốc xoáy, triều cường... Để giảm tổn thất và giữ vững nuôi trồng thủy sản, đảm bảo an toàn cuộc sống cho ngư dân và cả cộng đồng khi mùa mưa bão, lũ, lụt đến, các địa phương và bà con ngư dân cần thực hiện tốt một số biện pháp sau.

 

      Một là, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao ý thức người dân tự bảo vệ mình và cùng cộng đồng phòng tránh, khắc phục thiên tai. Thông tin kịp thời và thường xuyên tình hình bão lũ tới những người nuôi trồng thủy sản trong tỉnh. Các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cần rà soát các vùng nuôi thủy sản có nguy cơ bị úng ngập và đề ra biện pháp bảo vệ cụ thể, hạn chế thiệt hại khi xảy ra lũ lụt. Củng cố và đảm bảo phương tiện thông tin liên lạc giữa các ngành, các địa phương, các phương tiện thông tin đại chúng như Báo Phú Yên, Đài phát thanh, truyền hình, phát huy sức mạnh cộng đồng trong ngư dân. Tổ chức phối hợp các lực lượng thực hiện phương án cứu hộ, cứu nạn khi bão, lũ, lụt xảy ra. Khuyến cáo bà con nuôi trồng thủy sản trong tỉnh kiểm tra, gia cố ao đìa tránh sạt lở, chuẩn bị lưới để đăng quanh bờ ao, đìa trước khi xảy ra ngập lụt. Kiểm tra, tu sửa, neo buộc chắc chắn các lồng, bè nuôi tôm Hùm, cá Mú, Tu hài, cá bớp… và tìm vị trí an toàn để di chuyển các lồng bè nuôi thủy sản khi bị sóng gió xô đẩy....
 
      Hai là, chủ động phòng và trị bệnh cho động vật thủy sản. Về phòng bệnh, trong mùa mưa lũ, do những biến đổi bất thường về nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa… là nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp làm cho các vi sinh vật gây bệnh phát triển và phát tán, đồng thời gây nên các hiện tượng sốc môi trường đối với động vật thủy sản, mầm bệnh có nhiều cơ hội xâm nhập vào cơ thể động vật thủy sản để gây bệnh. Do đó cần phải tiến hành các biện pháp quản lý ao nuôi, chăm sóc động vật thủy sản một cách chặt chẽ. Thường xuyên quan sát tình trạng cá, tôm bơi lội trong ao. Khi có hiện tượng cá, tôm nổi đầu cần xác định nguyên nhân là do đâu, nếu là do thiếu ô xy, cần tăng quạt nước hoặc sục khí, giảm lượng thức ăn, thay một phần nước ao nuôi, hoặc cấp thêm nước mới vào ao, tiến hành san thưa để giảm bớt mật độ. Thường xuyên theo dõi mức nước, màu nước trong ao để kịp thời điều chỉnh; theo dõi thời tiết nhất là những ngày chuyển trời để kịp thời điều chỉnh lượng thức ăn. Bảo đảm môi trường ao nuôi cho cá, tôm trong sạch bằng các biện pháp hóa dược như sử dụng bột đá, vôi bột, vôi nước bón định kỳ cho ao nuôi, liều lượng tùy theo đối tượng nuôi. Đối với nuôi cá lồng, bè cần sử dụng hoá chất treo trong lồng, bè để khử trùng môi trường nước, diệt các tác nhân gây bệnh cho cá nuôi. Sử dụng vôi bột đựng trong bao tải treo ở đầu nguồn nước hoặc khu vực cho ăn trong các lồng bè. Tăng cường sức đề kháng cho động vật thủy sản như bổ sung vitamin C trộn vào thức ăn cho cá ăn hàng ngày. Về trị bệnh, người nuôi cần chú ý cách trị một số bệnh như: Bệnh trùng bánh xe ở cá. Bệnh này do các loại trùng có hình dạng như bánh xe phát triển cao điểm vào các mùa mưa, lũ. Để trị bệnh, dùng nước muối NaCl 2-3% tắm cho cá 5-15 phút, hoặc dùng CuSO4 nồng độ 3-5 ppm tắm cho cá 5-15 phút hoặc phun trực tiếp xuống ao với nồng độ 0,5-0,7 ppm (0,5-0,7g cho 1 m3 nước). Dùng formalin nồng độ 200-250 ppm (200-250 ml/m3) tắm trong 30-60 phút hoặc nồng độ 20-25 ppm (20-25 ml/m3) phun xuống ao, tắm vào buổi sáng sớm hoặc vào chiều tối. Bệnh rận cá, rận cá thường bám vào toàn thân cá, hút các chất nhờn làm cá bị đau, ngứa và cá chạy liên tục, nếu bám từ hai con trở lên cá sẽ bị chết. Để trị bệnh, dùng Iodine với liều lượng 2g/m3 nước, tắm cho cá liên tục 3-5 ngày kết hợp dùng Oxytetracyline 5g trộn vào 1kg thức ăn cho cá ăn liên tục trong 5-7 ngày. Bệnh đốm đỏ (còn gọi bệnh ghẻ), nguyên nhân chính của bệnh này là do cá bị các ký sinh trùng bám vào làm cho cá bị trầy xước, chạy vòng vèo, cá bị sây sát miệng và đuôi, tạo điều kiện thuận lợi để các vi-rút, vi khuẩn tấn công vào cơ thể cá. Cách trị bệnh, người nuôi dùng Formol với liều lượng 25ml/m3 nước, tắm cho cá liên tục 3-5 ngày, kết hợp dùng Oxytetracyline 5g trộn vào 1kg thức ăn cho cá ăn liên tục trong 5-7 ngày. Ngoài ra, nên bổ sung vitamin C 5g/kg thức ăn, cho ăn liên tục 7-10 ngày để tăng cường sức đề kháng, kích thích cá ăn mạnh, tăng cường tiêu hóa thức ăn. Bệnh do vi khuẩn, vi khuẩn thường tấn công vào hệ thần kinh trung ương nên cá bị bệnh có biểu hiện bên ngoài như hôn mê, mất phương hướng, có thể tổn thương mắt. Đối với các bệnh do vi khuẩn có thể dùng một số loài kháng sinh như Erythromyxin hoặc Oxytetramyxin trộn vào thức ăn từ 3-7 ngày, dùng 2-5 g/100kg cá/ngày. Có thể phun xuống ao nồng độ 1-2 ppm, sau đó sang ngày thứ 2 trộn vào thức ăn 4g/100kg cá, từ ngày thứ 3-5 giảm còn một nửa.

 

        Ba là, tăng cường công tác quản lý ao, đầm, bảo vệ tài sản. Đối với ao nuôi cá nước ngọt. Đối với ao nuôi cá ở các vùng úng trũng, hàng năm thường bị ảnh hưởng khi lũ về, người nuôi cần có kế hoạch sản xuất để tiến hành thu hoạch trước, tránh thất thoát sản phẩm khi bão, lụt xảy ra. Đối với những ao không bị ảnh hưởng trực tiếp của lũ lụt, người nuôi cần củng cố, tu bổ và kiểm tra các bờ ao, bờ cống. Bờ ao phải đắp cao hơn mức nước cao nhất ít nhất 0,4-0,5m trở lên. Bố trí đặt cống để chủ động xả nước trong ao, đề phòng nước tràn bờ; chuẩn bị lưới, đăng chắn, dụng cụ cuốc xẻng gia cố sửa chữa hệ thống bờ bao, cống khi có tình huống xấu xảy ra. Trong trường hợp không thể gia cố bờ cao hơn thì có thể dùng lưới nilon cùng với các cột tre gỗ vây xung quanh ao để tránh cá đi mất khi nước dâng cao, tràn bờ. Đồng thời, đầm nện chắc chắn, tránh rò rỉ, nước tràn bờ. Cần phát quang cây xung quanh bờ bao, để tránh cành lá rơi vào ao làm ô nhiễm ao nuôi và đề phòng khi có gió lớn cây đổ có thể làm vỡ bờ bao sẽ làm thất thoát cá. Thường xuyên theo dõi dự báo thời tiết, có kế hoạch thu hoạch sản phẩm trước khi có bão. Khi mưa lũ xảy ra phải tiến hành kiểm tra chất lượng nước trong ao nuôi để có các biện pháp điều chỉnh phù hợp như bón vôi để ổn định môi trường, điều chỉnh màu nước hoặc có thể thay nước khi cần thiết. Đối với nuôi cá hồ chứa, thường xuyên kiểm tra lồng nuôi cá, tu sửa lại những chỗ yếu, dễ bị hư hỏng, vệ sinh tẩy dọn lồng sạch sẽ để đảm bảo nước lưu thông nhanh và môi trường trong sạch; củng cố lại các dây neo, di chuyển lồng, bè nuôi vào những nơi kín gió, dòng chảy nhẹ để tránh khi bão gió lớn làm vỡ lồng, bè. Đối với nuôi tôm nước lợ. Những vùng nuôi tôm bán thâm canh, thâm canh hiện nay, người nuôi cần kiểm tra hoạt động của tôm nuôi và môi trường nước trước và sau mưa để có biện pháp xử lý kịp thời, tăng cường gia cố, tu sửa bờ ao, cống lấy nước để hạn chế hư hỏng, sạt lở làm thất thoát sản phẩm. Thường xuyên theo dõi, cập nhật dự báo thời tiết để có biện pháp thu hoạch trước khi lũ lụt xảy ra. Để hạn chế hiện tượng giảm độ mặn đột ngột trong ao nuôi tôm, người nuôi phải có kế hoạch điều tiết nước như trước khi mưa to cần phải lấy nước có độ mặn thích hợp vào ao và để mực nước trong ao cao nhất. Trong khi mưa nên tránh các hoạt động làm xáo trộn nước trong ao nuôi và sau khi mưa cần nhanh chóng rút bớt nước ở tầng mặt của ao bằng cách tháo các cánh phai của cống thoát. Đối với các vùng đất bị chua phèn, rắc vôi quanh bờ phòng nước trôi phèn xuống làm biến động pH ao nuôi. Đồng thời cần chuẩn bị máy phát điện, máy sục khí đề phòng khi điện lưới bị mất. Các vùng nuôi tôm trên cát chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão từ biển đổ bộ vào, người nuôi cần phải quan tâm đến việc củng cố ao nuôi vững chắc, chủ động nguồn nước phục vụ cho ao nuôi. Tích cực áp dụng các biện pháp phòng bệnh cho tôm khi thời tiết thay đổi bất thường. Đối với nuôi thủy sản trên biển. Tiến hành thu hoạch trước mùa mưa lũ nếu cá, tôm đạt kích cỡ thu hoạch. Nếu không thể thu hoạch trước mùa mưa lũ, cần kiểm tra lại lồng bè, tu sửa lại những chỗ xung yếu, củng cố lại các dây neo, tìm vị trí an toàn để di chuyển lồng, bè vào những nơi kín gió, nơi không bị ảnh hưởng nước ngọt, dòng chảy nhẹ để tránh khi bão gió lớn xô đẩy làm vỡ lồng, bè.

      Hy vọng, những biện pháp nêu trên sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại đối với nuôi trồng thủy sản. Rất mong được các cấp, các ngành liên quan và bà con ngư dân quan tâm, nâng cao trách nhiệm cộng đồng giúp đỡ lẫn nhau có giải pháp chủ động phòng tránh, nhằm đảm bảo an toàn về người và tài sản trong nuôi trồng thủy sản khi mùa mưa bão đến./.
Tác giả bài viết: KS. Nguyễn Khắc Tân - PGĐ Trung tâm KN-KN Phú Yên
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết