21:43 Thứ tư, 23/05/2018

Kết quả mô hình chăn nuôi heo trên đệm lót sinh học và một số kinh nghiệm trong việc sử dụng đệm lót

Đăng lúc: Thứ ba - 11/11/2014 09:45
Sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi lợn là một tiến bộ kỹ thuật mới trong chăn nuôi hiện đang được áp dụng tại nhiều địa phương trong cả nước. Tại tỉnh Phú yên, trong năm 2014, Trung tâm Khuyến nông Khuyến ngư tỉnh Phú Yên đã xây dựng và triển khai mô hình chăn nuôi heo thịt hướng nạc đảm bảo vệ sinh môi trường có sử dụng đệm lót sinh học. Mô hình được triển khai tại HTX Thị trấn Phú Hòa huyện Phú Hòa và HTX Đông An Ninh, huyện Tuy An.Với quy mô 60 con heo thịt, xây dựng trên 40m2 đệm lót, cho 7 hộ nông dân tham gia.
Các hộ tham gia mô hình đều đáp ứng theo yêu cầu kỹ thuật của mô hình đãđề ra. Thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, sử dụng thức ăn tinh hỗn hợp tự phối trộn hoặc cám viên, có hệ thống cung cấp nước uống bằng hệ thống vòi có van tự động.
Các chỉ tiêu theo dõi của mô hình:
Qua 100 ngày nuôi, đàn heo phát triển tốt, tăng trọng bình quân đạt 788 gam/con/ngày. Trong đó cao nhất là đàn heo hộ ông Phạm Xuân Long heo tăng trọng bình quân trên 869 gam/con/ngày và thấp nhất là đàn heo ở hộ ông Nguyễn Văn Năm đạt 701 gam/con/ngày. Như vậy, mức tăng trọng bình quân của các hộ chăn nuôi đều đạt theo yêu cầu mà mô hình đã đề ra (700gam/con/ngày). Heo nuôi trong mô hình lớn nhanh, chăn nuôi trên nền đệm lót, môi trường không có mùi hôi, khí độc, heo ít bệnh, heo được cho ăn tự do với thức ăn hỗn hợp vì vậy giúp cho heo tăng trọng nhanh hơn. Heo nuôi trong mô hình có hệ số tiêu tốn thức ăn bình quân 2,57 kg thức ăn/kg tăng trọng, thấp hơn yêu cầu đề ra của mô hình là 0,23 kg thức ăn /kg tăng trọng (Mô hình đề tiêu tốn thức ăn là 2,8 kg thức ăn/kg tăng trọng). Đạt kết quả như trên là nhờ áp dụng đúng quy trình kỹ thuật trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng đàn heo và việc quản lý, bảo dưỡng đệm lót đúng cách. Hiệu quả kinh tế của mô hình nuôi heo trên đệm lót sinh học có thu nhập tương đối cao bình quân từ 500.000-700.000 đồng/con nuôi gần 3 tháng rưỡi. Bên cạnh đó heo nuôi trong mô hình tăng trưởng nhanh, ít bệnh tật đặc biệt giảm mùi hôi thối trong chăn nuôi.
Theo đánh giá của các hộ dân tham gia mô hình: So sánh giữa 3 hình thức chăn nuôi: nuôi lợn trên đệm lót sinh học; nuôi lợn trên nền xi măng (đối chứng tại hộ ông Phạm Xuân Long. TTPhú Hòa) và nuôi có hệ thống biogas xử lý chất thải( đối chứng tại hộ ông Nguyễn Văn Năm tại xã An Ninh Đông huyện Tuy an); được theo dõi mùi hôi, tỷ lệ bệnh, mức độ tăng trọng, chi phí và lợi nhuận. Kết quả cho thấy: Lợn nuôi trên nền đệm lót sinh học tăng trọng tốt nhất. Mặt khác về khử mùi khí NH3 và H2S tốt nhất thuộc về hình thức nuôi bằng đệm lót sinh học, khả năng phòng bệnh ở mô hình nuôi trên nền đệm lót sinh học cũng tốt, lợn không bị bệnh và cho hiệu quả kinh tế, kế đến là biogas và đối chứng.
Như vậy, thay vì nuôi trên nền xi măng hoặc nền gạch, phải tắm, dọn phân mỗi ngày thì mô hình nuôi lợn trên nền chuồng bằng đệm lót tiết kiệm được nước, nhân công và chi phí về thức ăn và thuốc thú y. Đặc biệt, trong đệm lót chứa các vi sinh vật có lợi nên sẽ rất hiệu quả trong phòng, chống các bệnh dịch rất khả quan. Lớp đệm lót và men vi sinh tác dụng nhằm phân giải phân, nước tiểu do vật nuôi thải ra, hạn chế sinh khí hôi, thối; ức chế và tiêu diệt sự phát triển của vi sinh vật có hại; giữ ấm cho vật nuôi. Mô hình không, hoặc ít gây ô nhiễm môi trường vì các chất thải từ chăn nuôi không ra môi trường, không có mùi hôi, hạn chế ruồi muỗi. Đặc biệt, tạo ra sản phẩm thịt mang tính tự nhiên hơn. Sau một thời gian sử dụng, các chất đệm lót được đưa ra và sử dụng bón cho các cây trồng như phân hữu cơ vi sinh rất tốt nhờ có hàm lượng dinh dưỡng cao.
Để giúp bà con nông dân áp dụng kỹ thuật chăn nuôi mới này một cách có hiệu quả, chúng tôi xin giới thiệu phương pháp thực hiện kỹ thuật sử dụng đệm lót sinh học trong chăn nuôi lợn tại hộ gia đình:
* Phương pháp thực hiện làm đệm lót: Thực hiện chuồng 20m, đệm dày 60cm.
- Nguyên liệu gồm trấu và mùn cưa (số lượng đảm bảo rải đủ độ dầy 60cm); bột bắp 15 kg; chế phẩmBALASA N01 dùng 2 kg  (sản phẩm đã được đăng ký sản xuất, lưu hành trên cả nước).
Cách chế 200lít dịch men: Cho 1 kg men gốc và 10 kg bột bắp vào thùng, thêm 200 lít nước sạch, khuấy đều, đậy kín. Để ở chỗ ấm trên 24h là có thể dùng được, mùa đông có thể kéo dài đến 48h.  Dịch men phải làm trước 1-2 ngày.
- Cách xử lý bột bắp (trước khi bắt đầu làm đệm lót 5-7 giờ):  Lấy khoảng 2 lít dịch men đã làm trước đó cho vào 5 kg bột bắp, trộn ẩm đều sau đó để ở chỗ ấm.
  Các bước làm đệm lót:
- Rải lớp trấu dày 30cm.
- Dùng vòi phun mưa nước sạch lên lớp trấu, dùng cào đảo để cho trấu ẩm đều và làm phẳng mặt cho đến khi đạt độ ẩm 40% (bốc một nắm trấu trên tay quan sát thấy trấu thấm nước, bóp chặt không thấy nước làm ướt tay).
- Tưới đều 100 lit dịch men, sau đó rải đều một phần bã ngô có trong dịch men lên trên mặt lớp trấu.
- Tiếp tục rải lớp mùn cưa dầy 30cm lên trên lớp trấu
- Phun nước sạch đều lên trên mặt, dùng cào đảo để cho mùn cưa ẩm đều đến khi đạt độ ẩm khoảng 20% (mùn cưa thấm nước trở nên sẫm mầu, lấy một nắm mùn cưa bóp mạnh có cảm giác nước hơi thấm ướt ra tay nhưng hạt mùn cưa vẫn tơi rời).
- Rải đều 5 kg bột bắp đã xử lý lên trên mặt lớp mùn cưa.
- Tưới đều 100 lít dịch men còn lại lên lớp mùn cưa, tiếp tục rắc đều hết phần bã bắp còn lại lên mặt lớp mùn cưa.
- Làm phẳng đều toàn bộ bề mặt lớp mùn cưa. 
- Đậy kín toàn bộ bề mặt bằng bạt hoặc bằng ni-lon.
Và quá trình lên men sẽ được thực hiện.
Chú ý mùa mưa sau khi làm xong đệm lót có thể thả heo vào ngay vì trời lạnh sự lên men chậm do vậy tận dụng nhiệt độ của heo để làm tăng sự lên men
Mùa khô :
- Trong 1-2 ngày đầu đã lên men mạnh đạt nhiệt độ trên 40oC, dưới độ sâu 30 cm có thể đạt nhiệt độ 70oC nhưng duy trì trong thời gian ngắn
- Sau vài ngày nhiệt độ hạ dần. Bới sâu xuống 30 cm nhiệt độ khoảng 40oC, không còn mùi nguyên liệu, có mùi thơm rượu nhẹ đặc trưng là có thể dùng được
- Sau khi lên men kết thúc: bỏ bạt phủ, cào cho lớp bề mặt ( sâu khoảng 20 cm ) cho tơi, để thông khí sau 1 ngày mới thả heo.
       Tuy nhiên, khi thực hiện mô hình chăn nuôi trên đệm lót sinh học bà con cần chú ý một số điểm như sau:
- Thiết kế đệm lót: Các nguyên liệu làm chất độn phải đảm bảo tiêu chuẩn: có độ sơ cao, có độ trơ cứng không dễ bị làm mềm nhũn và có lượng chất dinh dưỡng nhất định, không độc, không gây kích thích.Hiện nay nguyên liệu làm đệm lót chỉ mới dùng Trấu và mùn cưa nên sẽ khó tìm khi nhân rộng mô hình, cần nguyên cứu sử dụng nhiều loại nguyên liệu dễ tìm hơn.
Mùa đông sau khi làm xong đệm lót có thể thả lợn vào ngay vì trời lạnh sự lên men chậm do vậy tận dụng nhiệt độ của lợn để làm tăng lên men. Mùa hè thì trong 1 – 2 ngày đầu đã lên men mạnh đạt nhiệt đô trên 400 C. Dưới độ sâu 30cm có thể đạt nhiệt độ 700C, nhưng chỉ duy trì trong thời gian ngắn. Sau khi lên men kết thúc, tiến hành bỏ bạt phủ, đồng thời cào cho lớp bề mặt (sâu khoảng 20cm) cho tơi, để thông khí sau 1-2 ngày mới thả lợn.
- Quản lý đệm lót: phải đảm bảo độ ẩm của đệm lót tầng trên cùng luôn giữ độ ẩm ở 20% để đảm bảo sự lên men tiêu hủy phân tốt. Phải đảm bảo độ tơi xốp của đệm lót có như vậy thì sự tiêu hủy phân mới nhanh. Phải thường xuyên quan sát phân lợn. Đặc điểm của nền đệm lót là khi phân thải sẽ được vùi lấp do sự vận động của lợn. Tuy nhiên, nếu phát hiện thấy phân nhiều ở một chỗ cần phải nhanh chóng dải đều và vùi lấp. Căn cứ vào mùi đệm lót để xác định nó hoạt động tốt hay không, bằng cách khi ngửi thấy có mùi của nguyên liệu kèm mùi của phân lên men, không có mùi thối là đệm lót hoạt động tốt. Nếu còn phân và có mùi thối là lên men không tốt, cần phải khắc phục như sau: Xới tung đệm lót ở độ dày 15 cm để cho tơi xốp trong trường hợp có kết tảng và độ ẩm cao, sau đó bổ sung thêm dịch chế phẩm men. Cần chú ý có thể làm nhiều ô chuồng để di chuyển heo theo diện tích và trọng lượng của heo sẽ phù hợp hơn vì thực tế khi heo có trọng lượng nhỏ  dưới 30 kg thì đệm lót hoạt động tốt, khi trọng lượng heo lớn sẽ làm đệm bị nén chặt và sẽ hoạt động yếu.
- Chống nóng trong mùa hè: Thực tế đệm lót khi hoạt động sẽ sinh nhiệt, rất phù hợp với chăn nuôi trong mùa đông, mùa hè với khí hậu thời tiết nóng nên có thể lát gạch hoặc láng xi măng khoảng 1/3 diện tích nền chuồng để làm chỗ nằm cho lợn khi nhiệt độ bên ngoài quá cao. Dùng quạt hoặc lắp hệ thống phun mù với các đầu phun được lắp đặt ở từng ô chuồng. Mở toàn bộ cửa để đảm bảo lưu thông không khí.
Tác giả bài viết: KS. Nguyễn Lực - Trung tâm Khuyến nông – Khuyến ngư
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết