17:03 Thứ ba, 21/11/2017

Kỹ thuật gieo, ươm hạt giống trong khay xốp

Đăng lúc: Thứ sáu - 07/08/2015 09:56
Để có một cây con tốt làm giống trồng, quả thật không đơn giản. Trước đây các nhà vườn sản xuất cây giống, đặc biệt là cây giống ngắn ngày hầu như giá thể dùng để gieo, ươm thường là trực tiếp ngoài các luống đất, vì thế công đoạn gieo, ươm cây con tỷ lệ thất thoát hạt giống và nhiễm sâu bệnh khá cao do không kiểm soát được các loại sâu bệnh hại tiềm tàng trong đất tấn công. Trong những năm gần đây kỹ thuật gieo, ươm hạt giống trong khay xốp đã phát triển và nhân rộng đáng kể với biện pháp gieo, ươm hạt giống trong khay xốp giúp chúng ta hoàn toàn kiểm soát được sâu bệnh hại, hạn chế đến mức thấp nhất tỷ lệ thất thoát hạt giống và cho ra những cây giống chất lượng nhất trước khi đem trồng, vì giá thể dùng trong khay xốp là giá thể sạch cách ly các nguồn tạp nhiễm, dễ dàng kiểm soát và phòng trừ các loại sâu bệnh hại.
        Nhằm góp phần nâng cao kiến thức, kỹ năng chăm sóc cây con, gieo ươm hạt giống. Sau đây Bản tin Khuyến nông xin giới thiệu đến bà con nông dân kỹ thuật gieo, ươm hạt giống trên khay xốp hoặc khay nhựa.

1.     Đặc điểm khay xốp gieo ươm
       Kích thước: dài 48cm, rộng 38cm, dày 4,2cm. Mỗi khay có 84, 112, hoặc 209 lỗ. Số lổ trên khay càng ít thì kích thước lổ gieo ươm càng lớn và ngược lại.
        Ưu điểm khi gieo ươm cây bằng khay xốp:
-       Do không mất thời gian cây bén rễ, hồi xanh như với phương pháp gieo hạt, nhổ và trồng lại nên có thể rút ngắn thời gian chăm sóc 5-7 ngày.
-       Khay ươm có thể di chuyển cơ động, không ảnh hưởng đến diện tích trồng cây, nhất là đối với trồng cây trong đô thị, trồng tại gia đình vốn ít diện tích.
-       Tiết kiệm hạt giống vì ươm trong khay ươm tỷ lệ nảy mầm cao, không sợ sâu bọ, chuột phá hoại hạt giống.
-       Có thể tranh thủ được mùa vụ sản xuất, tăng chu trình xoay vòng đất, tránh điều kiện thời tiết bất lợi.
-       Rất tiện lợi cho nhà vườn với số lượng ươm hạt lớn.

2.     Giá thể gieo ươm
        Do đặc điểm các lỗ trong khay nhỏ, thời gian gieo ươm tương đối dài có thể lên đến 30 ngày nên giá thể dùng để gieo ươm hạt giống cần phải tơi xốp, thành phần dinh dưỡng đầy đủ cân đối, không nhiễm mầm mống sâu bệnh hại. Tốt nhất nên sử dụng các nguyên liệu phối trộn có sẵn, dễ kiếm ở địa phương như:
-       Mùn hữu cơ, xác thực vật, than bùn đã phân hủy, phân trâu bò đã ủ hoai mục, phân NPK, xơ dừa ủ hoai mục. Đây là những thành phần rất tốt để ươm hạt giống, tùy điều kiện thực tế mà ta có thể phối trộn tỷ lệ cho phù hợp.
-       Hoặc có có thể dùng đất thịt nhẹ, đất cát pha, hoặc đất bùn ao đã phơi khô đập nhỏ trộn với 20% phân chuồng đã ủ hoai mục, 10% phân NPK và vôi bột để khử trùng mầm mống sâu bệnh.

3.     Các bước tiến hành
Bước 1:
-       Đất gieo ươm sau khi chuẩn bị xong trải đều lên bề mặt khay xốp;
-       Dùng thanh gỗ hoặc bàn tay gạt ngang cho lớp đất bằng mặt khay;
-       Dùng đầu ngón tay ấn nhẹ vào các lỗ trên khay ươm tạo lỗ gieo hạt (có thể dùng 1 que dài để tạo lỗ gieo hạt);
Bước 2:
-       Gieo hạt, sau đó phủ thêm 1 lớp đất cho bằng mặt khay xốp;
-       Hạt giống có thể gieo khô hoặc ủ nức nanh từ trước, mỗi lỗ chỉ gieo 1 hạt;
Bước 3:
-       Tưới nước cho đủ ẩm;
-       Xếp chồng các khay vừa ươm hạt giống lên nhau (trên cùng để 1 khay có phủ đất kín các lỗ nhưng không gieo hạt)
-       Đặt chồng khay vừa gieo ươm ở nơi râm, thoáng mát.
-       Sau khoảng thời gian 2-7 ngày hạt giống bắt đầu nảy mầm. Tùy vào từng loại hạt giống khác nhau mà chọn thời điểm thích hợp để dỡ các khay ra cho cây con phát triển.

4.     Chăm sóc sau gieo trồng:
         Thời gian cây con ở trên vườn ươm dài hay ngắn tùy thuộc vào giống, nên phá vỡ tính ngủ nghĩ của hạt giống trước khi gieo. Nhìn chung hạt giống có kích thước càng lớn, thời gian nảy mầm, thời gian ở vườn ươm càng lâu: Ví dụ với cây xà lách xoăn chỉ cần 15 ngày, cây cải dưa 20 ngày, cây cải bắp cần 25 ngày mới đem trồng ra ruộng được.
         Khi cây mọc từ 2-3 lá, nếu thấy cần thiết có thể phun các loại thuốc trừ sâu vi sinh hoặc phân bón lá để bảo vệ hoặc bổ sung dinh dưỡng cho cây con.
          Sau khi hạt giống nảy mầm, nên tiến hành tỉa dặm sớm vào các lỗ không nảy mầm, tạo sự đồng đều, tiết kiệm khay gieo ươm.
        Các lỗ gieo ươm rất dễ bị khô làm cây sinh trưởng phát triển kém, nên chú ý tưới nước giữ ẩm đầy đủ.
        Tốt nhất nên có giàn lưới đen che 25% ánh sáng để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cây con sinh trưởng và phát triển.

5.     Cây con xuất vườn:
        Khi cây con đạt độ tuổi xuất vườn, bắt đầu được đem trồng vào đồng ruộng. Không được thực hiện thao tác cầm cây giống và nhổ lên vì rất dễ gây tổn thương rễ làm con cây lâu hồi sức, có khi còn bị bứt gốc làm chết cây con. Ta nên tiến hành thao tác sau:
      Tay không thuận cầm khay giống, dùng ngón tay trên bàn tay còn lại (thường là ngón giữa) chọt vào các lỗ có cây giống theo hướng từ dưới lên, đẩy cây giống ra ngoài.
      Cây giống được sắp xếp gọn gàng trong khay và được di chuyển đến nơi trồng.
Tác giả bài viết: KS. Lê Thanh Tùng, Trạm KN-KN huyện Tây Hòa
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết