15:14 Thứ tư, 22/11/2017

Những điều cần lưu ý và một số giải pháp để sản xuất lúa vụ Đông xuân 2014 – 2015 đạt kết quả

Đăng lúc: Thứ ba - 06/01/2015 04:18
Để giúp bà con nông chuẩn bị tốt các khâu trước khi vào Vụ Lúa Đông xuân sắp đến như: Phải làm đất kỹ, bằng phẳng, rút nước tốt sau khi đánh đường nước để hạt giống ít ngập úng khi gặp mưa, bón phân hữu cơ cho ruộng một cách chủ động nhất (không hạn chế về số lượng), nên chuẩn bị hạt giống thật tốt, giống nên mua từ các đơn vị có chức năng, đạt phẩm cấp theo, ủ giống đạt yêu cầu tùy theo phương pháp gieo sạ là sạ vãi hay sạ hàng (có thể sử dụng bổ sung các loại thuốc trong quá trình ủ giống nhằm tăng sức sống của mầm, tăng khả năng kháng sâu hại giai đoạn mạ…), chải bờ cuốc góc, vệ sinh đồng ruộng thật kỹ, ra quân diệt chuột và ốc bưu vàng (đây là 2 đối tượng cần quan tâm nhất đầu vụ), gieo sạ đúng lịch thời vụ với phương châm phải gieo gọn và tập trung không kéo dài. Tóm lại bà con hãy chủ động chuẩn bị tất cả các khâu để đồng ruộng có giai đoạn mạ khỏe mạnh, nhằm chống lại với những bất lợi ban đầu.
Về yếu tố dinh dưỡng đất

 Cảnh báo đất sản xuất ngày càng có khả năng suy kiệt rất cao bởi lẽ việc cải tạo đồng ruộng bằng các loại phân bón hữu cơ (tự sản xuất hay mua những sản phẩm có sẵn) không còn được đại đa số bà con coi trọng, việc bán  phân chuồng ra ngoài tỉnh vẫn còn đang là hiện tượng rất phổ biến ở nhiều vùng, nhiều địa phương.  Mặt khác sự đa dạng về chủng loại, hàm lượng, số lượng của đa đơn vị sản xuất phân vô cơ trên thị trường, cũng sẽ khiến cho bà con sẽ gặp nhiều khó khăn và bị động trong cách chọn loại phân bón cho cây trồng trên đồng ruộng của mình .Vì thế cây trồng sẽ  thiếu hụt một số những dinh dưỡng thiết yếu đặc biệt là các nguyên tố trung, vi lượng trong quá trình hình thành năng suất và chất lượng nếu không có sự hiểu biết nhất định về các sản phẩm phân bón.
Vậy điều cần thiết trong  những mùa vụ sản xuất tiếp theo là  bà con cần phải chú trọng  việc bồi dưỡng sức khỏe cho đất  ngay từ bây giờ bằng cách sử dụng tối đa lượng phân hữu cơ  mà gia đình có hoặc mua  các loại phân hữu cơ vi sinh, phân hữu cơ có chứa khoáng ít… của các đơn vị uy tín hiện đang có trên thị trường  để bón vào đồng ruộng nhằm cải thiện độ mùn, độ kết dính, tăng khả năng giữ nước, giữ phân nhằm phát huy hết mọi tiềm năng để cấy có năng suất và chất lượng cao nhất, đồng thời chọn những loại phân vô cơ mà bà con đã tin dùng từ nhiều năm qua của những đơn vị có uy tín để bón cho đồng ruộng.
 
Về bộ giống lúa:

Theo điều tra thống kê nhanh tỉnh ta  hiện tại số giống lúa  trong vụ có thể lên đến 25-30 giống, điều này gây bất lợi trong quản lý và theo dõi của các nhà chuyên môn.
Trong thực tế  đa số bà con sử dụ ng trong tỉnh vẫn còn thói quen sử dụng lúa thịt để làm giống. Hiện tay trong số các giống trên một số giống đã để làm nhiều năm, nay  đã thoái hóa, nhiễm nhiều sâu bệnh hại (những sâu bệnh cần lưu ý như : Rầy nâu, sâu năn, bệnh đạo ôn, khô vằn…)
Thói quen gieo sạ mật độ quá dày với quan niệm dân gian là “ To bông không bằng đông gié”, không còn phù hợp nữa việc thực hiện khảo nghiệm đồng ruộng từ các cơ quan chuyên môn của tỉnh qua nhiều năm đã khẳng định mật độ gieo sạ các giống lúa từ cấp xác nhận trở lên với phương pháp sạ hàng có lượng giống dao động tùy vụ (từ 100-120kg/ha tức 5-6kg/sào 500m2), với phương pháp sạ thưa  từ 130-140 kg/ha tức 6,5- 7kg/sào 500m2) là phù hợp đây là những tiến bộ kỹ thuật đã thực hiện thành công và đạt nhiều kết quả ở nhiều địa phương kể cả các địa phương miền núi.
Vì thế để đảm bảo độ đồng đều trên đồng ruộng, giữ vững và nâng cao năng suất chất lượng bà con  nên lựa chọn cho mình những giống lúa mới, có phẩm cấp từ cấp xác nhận trở lên, phù hợp với thực tế sản xuất trên đồng ruộng của mình.
Bộ giống lúa theo khuyến cáo của ngành Nông nghiệp  cụ thể như:
- Giống chủ lực: ML202, ML4-2, ML48, ML49, ML216.
- Giống bổ sung: Hoa ưu 109, AS996, OM4900, ML68, ML4, ĐV108, và các giống lúa chất lượng đã qua sản xuất thử có triển vọng như PY1, PY2, OM6976, ĐT34, PC6, TBR36, TBR45, AN26, AN14. Khuyến khích sử dụng các giống lúa lai đã được khảo nghiệm cho kết quả tốt, phù hợp với điều kiện từng vùng như: TH3-3, BIO 404, Nhị ưu 838, Syn6, HR182 và các giống mới khảo nghiệm triển vọng như Xuyên Hương 178, Nam ưu 1202 và ZZD001, ưu tiên bố trí các giống có khả năng chống chịu với điều kiện thay đổi như lạnh, giá rét và nắng nóng.
 
            Về yếu tố Sâu bệnh hại:

+ Chuột hại: Chuột là đối tượng gây hại thường xuyên trên đồng ruộng và rất khó phòng trừ, vì vậy việc tổ chức ra quân diệt chuột trước khi gieo sạ vụ Đông Xuân rất quan trọng. Đặc biệt năm nay tỉnh ta không có lũ lụt xảy ra, vì thế tiếp tục phát động  bà con nông dân tiếp tục tích cực tham gia diệt chuột đồng loạt trước khi tiến hành sản xuất vụ ĐX14-15 và trong suốt cả vụ bằng nhiều biện pháp là cấp thiết.

+  Sâu năn: Là đối tượng nguy hiểm cho lúa Đông Xuân. Sự phát sinh, phát triển của sâu năn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như: nhiệt độ, ẩm độ, thời vụ gieo sạ, giai đoạn sinh trưởng cây lúa…. Giai đoạn lúa đẻ nhánh nếu gặp lứa muỗi năn ra rộ kết hợp với mưa lạnh kéo dài, có sương buổi sáng… sâu năn dễ phát sinh thành dịch. Các đợt muỗi năn trong vụ Đông Xuân là:
- Đợt 1: từ giữa – 20/11, gây hại trên lúa vụ tăng vụ.
- Đợt 2: từ giữa tháng 12 đến đầu tháng 1, gây hại trên lúa đẻ nhánh trà đầu.
- Đợt 3: từ 20/1 đến đầu tháng 2, gây hại trên lúa giai đoạn đẻ nhánh (Những diện tích sạ muộn sau 15/1 thường bị sâu năn của lứa muỗi đợt này gây hại).
   - Đợt 4: từ 20/2 đến đầu tháng 3, gây hại chủ yếu trên lúa trà muộn và những diện tích sạ lại. 
Xác định thời vụ gieo sạ thích hợp và sạ tập trung là biện pháp tốt nhất để phòng trừ sâu năn. Các địa phương (nhất là những vùng thường bị sâu năn gây hại) cần theo dõi chặt chẽ thời gian ra rộ của từng lứa muỗi qua hệ thống bẫy đèn để  hướng dẫn, tổ chức phòng trừ khi cần thiết.

+ Rầy nâu, rầy lưng trắng: Theo dự báo, vụ ĐX 14-15 bà con vẫn tiếp tục gieo sạ một số giống nhiễm rầy nâu như: TBR 1, D98-17, KD 18, OM2695-2, ĐV 108, PY1, PY 2… Để hạn chế tác hại của rầy nâu và rầy lưng trắng các địa phương cần tích cực ngăn ngừa sự phát sinh của Rầy bằng các biện pháp sau:
- Vệ sinh đồng ruộng, làm đất kỹ.
- Gieo sạ đúng thời vụ và tập trung.
- Khuyến khích ND sạ giống xác nhận, sạ hàng, sạ thưa  (100 – 120 kg/ha).
- Hạn chế sử dụng các giống đã ghi nhận nhiễm rầy. 
- Bón phân NPK cân đối hợp lý, nên bón lót phân chuồng.
- Hạn chế sử dụng thuốc BVTV vì dễ gây hiện tượng bộc phát rầy nâu. Khi cần thiết, nên tuân thủ nguyên tắc 4 đúng. Hoạt chất Buprofezin chống lột xác có hiệu quả cao và ổn định trong việc trừ rầy non.
 - Theo dõi lượng rầy nâu vào đèn và hướng di chuyển của Rầy để làm cơ sở cho tổ chức phòng trừ

+  Bệnh đạo ôn: Thời tiết vụ Đông Xuân trong thời gian trước và sau tết Nguyên Đán thường âm u, có mưa phùn, đêm và sáng sớm có sương. Thời điểm này lúa đang trong giai đoạn đẻ nhánh - ôm đòng, phát triển nhanh thân lá, là điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn phát sinh, phát triển. Bệnh thường nặng trên những ruộng sạ dày, bón thừa đạm và sạ các giống nhiễm như  ML202, PY1, PY2, ML68, ML48,  IR17494, ML213, OM 3536, OM 1490, MTL 250,... 
Các đợt gây hại chính của bệnh đạo ôn trong vụ Đông Xuân là:
- Đợt 1: Cuối tháng 1 đến đầu tháng 2, gây hại trên lá lúa trà sớm giai đoạn đẻ nhánh và đứng cái.
- Đợt 2: Giữa đến cuối tháng, gây hại các trà lúa từ giai đoạn đòng trỗ, gây hại trên lá và cổ bông.
- Đợt 3: Trong tháng 3, gây hại ở trà lúa muộn.
Để hạn chế bệnh đạo ôn, các địa phương cần thường xuyên điều tra đồng ruộng  để kịp thời phát hiện và tổ chức phòng trừ. Khuyến cáo ND gieo sạ giống ít nhiễm bệnh, nên sạ thưa, sạ hàng và bón phân cân đối không để thừa đạm. Khi cần thiết có thể phun các loại thuốc đặc hiệu như : Filia, Beam, Fuan, Hagro blast… Ngưng bón đạm và giữ nước thường xuyên khi ruộng đã bị bệnh.

+ Bệnh khô vằn: Thời tiết nắng mưa xen kẽ là điều kiện rất thích hợp cho bệnh khô vằn phát sinh phát triển, đặc biệt là trên những chân ruộng sạ dày, bón phân không cân đối, thừa đạm, gieo sạ dày. 

+ Bệnh thối thân:  Đây là bệnh phổ biến và gây hại nghiêm trọng trên cây lúa trong thời gian gần đây. Hạch nấm gây bệnh có thể tồn tại trong gốc rạ, trong ruộng, trong đất từ vài tháng đến 1 năm và lây lan từ vụ này sang vụ khác. Những diện tích bón nhiều phân đạm, sạ dày, đất bị yếm khí bệnh thường phát sinh gây hại nặng. Bệnh gây hại từ giai đọan đẻ nhánh nhưng nặng nhất từ làm đòng đến sau trổ - chín làm thất thu năng suất nếu không phát hiện và phòng trừ kịp thời.
Ngoài ra còn vô vàn khó khăn khác có thể xảy ra, vì thế mong bà con chủ động chuẩn bị  thật tốt  các khâu để sản xuất vụ Đông xuân đạt thắng lợi.

( bài viết có tham khảo tài liệu từ các cơ quan chuyên môn  liên quan)
Tác giả bài viết: KS. Nguyễn Thành, PGĐ Trung tâm KN-KN Phú Yên
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết