06:35 Thứ sáu, 19/01/2018

Tình hình tiêu thụ lúa gạo tỉnh Phú Yên

Đăng lúc: Chủ nhật - 03/11/2013 22:18 - Người đăng bài viết: minhnhat
Phú Yên, một vùng đất được thiên nhiên ưu đãi, được bù đắp phù sa hàng năm của Sông Ba và được công trình Thủy nông Đồng Cam tưới cho trên 20.000ha đất lúa của Tỉnh, do vậy Phú Yên là Tỉnh có năng suất lúa đạt khá cao so với các tỉnh trong khu vực.
Năng suất lúa bình quân đạt trên 60 tạ/ha. Sản lượng lúa hàng năm đạt trên 30 vạn tấn... Bộ giống lúa chủ lực là bao gồm: ML213, ML68, Ml49, ML48, OM2695-2, ĐV108... là các giống lúa có năng suất cao nhưng chất lượng chưa cao. Trong mỗi vụ,  nông dân sử dụng từ 30 đến trên 40  loại giống khác nhau, phần lớn trong số đó do nông dân tự để giống qua nhiều vụ , đã bị thoái hóa, lẫn tạp.

 Hạt gạo Tuy Hoà
Theo kết quả điều tra của dự án tăng cường năng lực chọn tạo giống tại cộng đồng, với nông dân tại 03 điểm thuộc dự án, là những vùng trọng điểm lúa của tỉnh: Hòa Hiệp Trung (Đông Hòa), Hòa Tân Tây (Tây Hòa) và Hòa Quang Bắc (Phú Hòa) cho thấy: Trong tổng số sản lượng lúa thu hoạch của mỗi hộ thì người dân sử dụng cho các mục đích như sau: 5% dùng để làm giống cho vụ sau, 36 % dùng để ăn cho đến vụ lúa mới, 6 % dùng cho các mục đích khác và 53% còn lại là bán cho thương lái. Theo tập quán, nông dân Phú Yên thường bán “lúa một nắng” với ẩm độ khoảng 17-18%, chưa được giê sạch, các thương lái thu mua và bán lại cho các cơ sở xay xát nhỏ trong địa phương hoặc bán cho các cơ sở xay xát có công suất lớn. Cùng cảnh ngộ với các vùng trồng lúa khác trong cả nước, giá lúa tại Phú Yên cũng do thương lái quyết định nên việc “được mùa mất giá” là điều không tránh khỏi và điều này được thể hiện rõ rệt ở vụ Đông xuân 2012- 2013, trong khi năng suất bình quân toàn tỉnh đạt 67,3 tạ/ha - cao nhất trong nhiều năm qua, người nông dân chưa kịp vui mừng thì lại phải đối mặt với nỗi lo “mất giá”: giá lúa thấp: 4.500-4.700đ/kg thậm chí không có người mua. Bên cạnh đó, với diện tích manh mún, từ 500-1.000 m2/thửa, với khoảng 40 chủng loại giống khác nhau được sử dụng cho mỗi vụ sản xuất đã tạo nên một lượng lúa hàng hòa không đồng đều về chất lượng, độ ẩm chưa đạt tiêu chuẩn do đó tỷ lệ gạo xay đạt thấp: Khoảng 62- 63%, tỷ lệ gạo nguyên thấp. Từ thực trạng trên dẫn đến, mặc dù với diện tích lúa khá lớn và sản lượng lúa cao nhưng người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh chưa từng thấy “gạo Phú Yên” trên thị trường. Vậy “gạo Phú Yên”  đã đi về đâu? 

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, với các giống lúa ML được trồng chủ lực tại Phú Yên khi nấu cơm rất nở, khi nguội trở nên cứng, do đó chỉ một lượng nhỏ gạo Phú Yên được tiêu thụ nội địa,  tại các vùng nông thôn, còn ở thành thị lại sử dụng gạo thơm, dẻo, “gạo Sài Gòn” (tức là các loại gạo có chất lượng cao được sản xuất chủ yếu tại ĐBSCL đưa ra), gạo thơm Thái…

Gạo Phú Yên chủ yếu được tiêu thụ tại các tỉnh miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, Trung Quốc… Trao đổi với chúng tôi, ông Huỳnh Kim Tường, chủ cơ sở xây xát lương thực Tường Liên ở KCN Hòa An cho biết: “Cơ sở xay xát của tôi mỗi ngày xay được 20-25 tấn gạo (khoảng từ 35-40 tấn lúa), đa số là gióng ML202 và một lượng ít gạo dẻo (ML48). Trong khi đó,  đa số giống lúa Phú Yên làm có năng suất cao nhưng chất lượng gạo kém nên thị trường cũng không ưa chuộng, Nếu có mua để xay thì cũng chỉ bán lẻ vài trăm kí chứ không thể đi vào sản xuất lúa gạo hàng hóa được”.

Nhà máy của cơ sở xây xát lương thực Tường Liên ở KCN Hòa An 
 
Ông Tường cũng cho biết thêm: Ông có một đội ngũ thương lái là bạn hàng ở các vùng chuyên trồng lúa ML202 và ML48 ở tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận. Ở đó, các thương lái sẽ thu gom lúa, kiểm tra độ ẩm và chất lượng lúa gạo và bán cho cơ sở Tường Liên. Giá lúa  thu mua (thời điểm tháng 7/2013) tại chỗ là 5.600đ/kg, về tới Phú Yên giá lúa dao động từ 6.000–6.400đ/kg. Thị trường tiêu thụ đa số là các tỉnh vùng núi phía Bắc và Trung Quốc với giá gạo thường là 8.300đ/kg, gạo dẻo là 8.500 – 8.600đ/kg. Một điều đáng buồn là trên bao bì chỉ để tên cơ sở sản xuất theo đặt hàng của bên mua chứ không ghi địa chỉ Tuy Hòa-  Phú Yên thì mới bán được gạo. Tìm trên lô gạo đã được đóng thành phẩm, chúng tôi không hề thấy một địa chỉ hay thông tin gì liên quan đến Phú Yên.

Điều này cũng một số các chủ cơ sở xay xát có công suất lớn trên địa bàn tỉnh  như: Cơ sở xay xát lúa gạo Huỳnh Mẫn – thôn Phước Lộc, Hòa Thành, Đông Hòa, cơ sở Ngưu Thảo tại thôn Đông Lộc, xã Hòa Thắng thừa nhận. Các cơ sở này chủ yếu thu mua lúa trong tỉnh. Ông Mẫn (cơ sở Huỳnh Mẫn) cho biết: “Cơ sở của tôi đã hoạt động được 28 năm, chuyên thu mua và xay xát gạo dẻo (ML48) do thương lái thu gom từ xã Hòa Phong và Hòa Phú, huyện Tây Hòa với giá 5.900đ/kg. Thị trường tiêu thụ cũng đa số là xuất đi Trung Quốc với giá 9.300đ.kg và trên bao bì cũng không ghi địa chỉ”.

Một bài toán khó đang đặt ra là  người Tuy Hòa lại không ăn gạo Tuy Hòa, các nhà máy xay xát lớn lại không thích thu mua lúa trong tỉnh do không đồng đều về chất lượng và ẩm độ chưa đạt! vấn đề này cần được quan tâm giải quyết của nhiều ban ngành khác nhau.

Để góp phần nâng cao nhận thức người dân tiến tới qui hoạch vùng sản xuất lúa hàng hóa,  trong những năm gần đây, Trung tâm Khuyến nông – Khuyến ngư Phú Yên đã liên tiếp xây dựng các mô hình trình diễn cánh đồng mẫu sản xuất lúa chất lượng, 3 giảm 3 tăng trong sản xuất lúa chất lượng, các chương trình khảo nghiệm các giống lúa chất lượng mới,… nhằm hướng bà con nông dân tới việc chú trọng đến giống lúa chất lượng, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng  của một bộ phận người dân thành thị và đi đến sản xuất lúa hàng hóa. Tuy nhiên, do các giống lúa chất lượng thường có năng suất thấp, lại chưa qui hoạch được vùng sản xuất lúa hàng hóa, chưa xây dựng được mắt xích cuối cùng trong chuỗi sản xuất là doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm  dẫn đến tình trạng lúa chất lượng sản xuất ra  “ăn không hết” nhưng “bán không đủ” nên dễ bị tư thương ép giá, chỉ mua với giá ngang bằng hoặc cao hơn không đáng kể so với các giống lúa chất lượng thấp khác. Cũng có một số HTX khi tham gia  chương trình sản xuất lúa chất lượng đã bước đầu tiến hành thu mua sản phẩm nhưng lại gặp khó khăn do diện tích manh mún, lượng lúa hàng hóa trên hộ thấp…nên không thể  thu gom đủ lượng lúa theo yêu cầu, người nông dân vẫn chưa mặn mà với việc đưa các giống lúa này vào sản xuất đại trà.

Thiết nghĩ, cần sớm thực hiện chính sách tam nông, dồn điền, đổi thửa, tích tụ ruộng đất, qui hoạch thành vùng sản xuất lúa hàng hóa. Cần có chính sách hỗ trợ, phối hợp với các cơ sở thu mua, hoàn thiện mắt xích cuối cùng trong chuỗi sản xuất lúa gạo để trong một ngày gần đây sẽ có một loại gạo mang tên “gạo Tuy Hòa”.
 
Tác giả bài viết: KS. Nguyễn Thị Mơ Trung tâm KN-KN Phú Yên
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết