Hiệu quả của công tác Khuyến nông- Nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nhiệm vụ phát triển bền vững nuôi trồng thủy sản ở Phú Yên

Hiệu quả của công tác Khuyến nông- Nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nhiệm vụ phát triển bền vững nuôi trồng thủy sản ở Phú Yên
Phú Yên là tỉnh ven biển Nam Trung bộ, chiều dài bờ biển gần 200 km, địa hình dốc từ Tây sang Đông, đồi núi chiếm 70% diện tích đất tự nhiên, đồng bằng hẹp, nhiều sông suối, ao hồ nhỏ. Dọc biển có 7 cửa sông, lạch, từ Bắc vào Nam gồm: Cửa đầm Cù Mông, vịnh Xuân Đài, Tiên Châu, Tân Quy, Đà Diễn, Đà Nông, cửa vịnh Vũng Rô. Đây là nơi giao tiếp động lực sông và biển, chúng nhận được các nguồn dinh dưỡng từ dòng chảy của lục địa mang ra, các nguồn dinh dưỡng của biển do dòng triều mang vào, pha trộn, tạo nên một vùng sinh thái đặc thù, đa dạng, phong phú, có điều kiện tự nhiên rất thuận lợi để đầu tư phát triển nuôi trồng các loài thủy đặc sản có giá trị kinh tế cao như tôm Hùm, tôm Sú, tôm Chân trắng …, với diện tích tự nhiên 21.000 ha, vùng đã giúp rất nhiều hộ dân tạo lập nên cơ nghiệp từ nghề nuôi trồng thủy sản.

Tuy nhiên; trong vài năm trở lại đây nghề nuôi tôm nước lợ phát triển không ổn định, có rất nhiều người phát triển tốt (lãi trung bình 600 - 700 triệu đồng/ha/vụ) nhưng cũng có rất nhiều người thua lỗ, môi trường xuống cấp, ô nhiễm, dịch bệnh xảy ra liên tiếp trên các vùng nuôi, vụ nuôi, đối tượng nuôi, người dân gặp rất nhiều khó khăn trong sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, ảnh hưởng không tốt đến phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Nhận thấy; nếu cứ để tình trạng này kéo dài thì về sau này dù có tập trung nhiều công sức, tiền của đến đâu đi nữa cũng không thể lấy lại được sự trong sạch của môi trường để tổ chức nuôi tôm hiệu quả như những ngày đầu. Để thực hiện tốt nhiệm vụ kế hoạch khuyến nông, góp phần giảm bớt những lo toan đang đè nặng trên đôi vai người nông dân, từng bước phát triển ổn định nghề nuôi tôm, trong các năm qua chúng tôi đã thực hiện nhiều mô hình, sáng kiến đạt hiệu quả cao, bền vững, tiêu biểu như:
- Năm 2008 – 2009 thực hiện sáng kiến “Giải pháp phát triển bền vững nuôi tôm nước lợ”, nội dung chính: Gây màu nước, ổn định tảo bằng phân trùn, cho tôm ăn “thức ăn + dịch trùn” nhằm bổ sung các chất dinh dưỡng: Đạm, acid amin, các vi khuẩn có lợi, vitamin, các nguyên tố vi lượng Zn, Selenium … , tăng sức đề kháng, phòng trừ dịch bệnh trên tôm nuôi. Sáng kiến áp dụng vào thực tế sản xuất thông qua các mô hình tại các vùng nuôi: Thị xã Sông Cầu, huyện Tuy An, TP Tuy Hòa, huyện Đông Hòa đạt hiệu quả cao, ổn định, lãi 259,75 triệu đồng/6 hộ/vụ, người dân rất phấn khởi trước kết quả đạt được. Sáng kiến được tặng thưởng giải III Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Phú Yên lần III (2008 – 2009).
- Năm 2009 – 2010 để ngăn chặn tình trạng môi trường ngày càng xuống cấp, ô nhiễm, chúng tôi tiếp tục thực hiện sáng kiến “E.M Trùn–Giải pháp bù đắp sinh học để phát triển nuôi tôm bền vững”, áp dụng vào thực tế sản xuất thông qua các mô hình: Nuôi tôm Hùm tại Vũng Rô, nuôi tôm Chân trắng ở các vùng nuôi huyện Đông Hòa, TP Tuy Hòa đạt hiệu quả cao, bền vững, tôm Chân trắng: Lãi 244 triệu đồng/3 hộ/vụ, tôm Hùm: Lãi 500 triệu đồng/1 hộ/vụ. Sáng kiến đã giúp người dân mở rộng, thực hiện có hiệu quả trên các đối tượng nuôi nước mặn (tôm Hùm); nước lợ (tôm Sú, tôm Chân trắng), đạt giải III Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Phú Yên lần IV (2010–2011), vinh dự được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng Lao động Sáng tạo.
- Năm 2012; để khống chế, ngăn chặn dịch bệnh hoại tử gan tụy trên tôm nuôi, chúng tôi thực hiện sáng kiến “Nuôi tôm nước lợ kết hợp cá Rô phi (luân canh, xen canh)” áp dụng vào thực tế sản xuất đạt hiệu quả cao, ổn định. Sáng kiến thực hiện thông qua mô hình tại hộ Nguyễn Hải – Phường Phú Đông TP Tuy Hòa trong 2 năm: Vụ II năm 2012 nuôi cá Rô phi lãi 60 triệu đồng/ha/vụ + cải tạo, làm sạch môi trường ao nuôi, vụ I năm 2013 nuôi tôm Chân trắng: Môi trường trong sạch, tôm khỏe mạnh, phát triển tốt, lãi 600 triệu đồng/ha/vụ. Vượt qua dịch bệnh, người dân rất phấn khởi trước kết quả đạt được. Với kết quả trên, sáng kiến đạt giải khuyến khích Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Phú Yên lần V (2012 – 2013). 
- Năm 2014: Do môi trường ngày càng xuống cấp, ý thức quản lý cộng đồng vùng nuôi của một số bà con còn thấp, dịch bệnh vẫn còn xảy ra, chúng tôi tiếp tục đầu tư, nghiên cứu thực hiện công nghệ mới, giải pháp “Kỹ thuật nuôi tôm theo công nghệ Semi Biofloc” áp dụng tại các mô hình nuôi tôm: Hộ Lê Thanh Hải (huyện Đông Hòa), Trần Văn Sinh (TP Tuy Hòa), Huỳnh Xuân Sỹ (huyện Tuy An), hiệu quả: Lãi 1.491.000.000 đồng/3 hộ/vụ. Sáng kiến đạt giải III Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Phú Yên lần VI (2014 – 2015), vinh dự được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng Lao động Sáng tạo.
- Năm 2016, khi người dân đã thực hiện thành công công nghệ Semi Biofloc, đã quen dần với các yêu cầu rất khác của công nghệ mới “công nghệ Biofloc” so với công nghệ cũ “công nghệ truyền thống”, chúng tôi tập trung thực hiện sáng kiến “Ứng dụng E.M Trùn vào nuôi tôm theo công nghệ Biofloc thay thế công nghệ nuôi truyền thống”, áp dụng tại các mô hình nuôi tôm: Hộ Phan Văn Đoàn, người dân ở Phường 6 TP Tuy Hòa nuôi tôm tại xã Xuân Cảnh thị xã Sông Cầu, Nguyễn Văn An xã Xuân Cảnh thị xã Sông Cầu, hiệu quả: Lãi 1.350.000.000 đồng/2 hộ/vụ. Giải pháp được Sở Nông nghiệp & PTNT Phú Yên công nhận sáng kiến năm 2016, vinh dự đạt giải II Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Phú Yên lần VII (2016 – 2017).



Trong những năm đến, thiết nghĩ Sở Nông nghiệp & PTNT Phú Yên, Trung tâm Khuyến nông Phú Yên, Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Phú Yên, Hội Nghề Cá Phú Yên mở nhiều hơn các lớp tập huấn, đào tạo, xây dựng nhiều hơn các mô hình, chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật giúp người dân nâng cao trình độ kỹ thuật, hỗ trợ vốn, đầu tư, hướng dẫn, giúp họ thực hiện các giải pháp thực hiện, sử dụng có hiệu quả diện tích mặt nước hiện có để tổ chức sản xuất, nâng cao thu nhập, đời sống là một trong các giải pháp tốt nhất để phát triển bền vững nuôi trồng thủy sản. Vốn đầu tư cho hoạt động này sẽ được thu hồi trực tiếp từ lợi nhuận tăng thêm của quá trình sản xuất do áp dụng kỹ thuật mới, gián tiếp từ lợi ích của sự phát triển các ngành kinh tế khác do phát triển nuôi trồng thủy sản mang lại (sản xuất giống, thức ăn, thuốc thú y thủy sản, chế biến xuất khẩu thủy sản, dịch vụ, du lịch …).



Phú Yên, do đặc điểm điều kiện tự nhiên, thời tiết khí hậu, thủy văn, tài nguyên nguồn lợi, hiệu quả kinh tế của các mô hình nuôi trồng thủy sản mang lại trong các năm qua, có thể thấy mở rộng hoạt động khuyến nông, đầu tư phát triển bền vững nuôi trồng thủy sản là một trong các giải pháp tốt nhất để phát triển kinh tế – xã hội tỉnh nhà ■ 

Tác giả bài viết: Huỳnh Văn Vũ - Trạm tư vấn dịch vụ Khuyến nông